T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m\nsekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fuan \u00f6nemsiz gibi alg\u0131lanan sorunlar\u0131ndan birisi de tar\u0131msal\n\u00fcretimde ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n artmas\u0131d\u0131r. \u0130ster \u00f6rt\u00fcalt\u0131 \u00fcretimi, ister\nmeyvecilik, ister tarla bitkileri \u00fcretimi isterse de hayvanc\u0131l\u0131k olsun hepsinde\ndurum ayn\u0131. <\/p>\n\n\n\n
K\u00f6yl\u00fc ve \u00e7ift\u00e7i\n\u00e7ocu\u011fu olmam hasebiyle zaman zaman do\u011fdu\u011fum, b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm, akrabalar\u0131m\u0131n\nya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6ylere, mahallelere gidiyorum. Bu sorunu bizzat \u00e7\u0131plak g\u00f6zle\ng\u00f6rebiliyorum. <\/p>\n\n\n\n
Bu durum k\u0131rsal\nkesimden kentlere olan g\u00f6\u00e7lerle a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. G\u00f6\u00e7lerin de baz\u0131\nsebepleri var. Baz\u0131lar\u0131n\u0131 bilimsel yay\u0131nlardan notlarla aktarmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Dr. Ertu\u011frul G\u00fcre\u015f\u00e7i,\n\u201cK\u0131rsal G\u00f6\u00e7 e Tar\u0131m Politikas\u0131\nAras\u0131ndaki \u0130li\u015fki\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalede yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131nt\u0131larda g\u00f6\u00e7\u00fcn nedenlerini\n\u015fekilde \u00f6zetlenmi\u015f: <\/p>\n\n\n\n 1. K\u0131rsal g\u00f6\u00e7 ekonomik geli\u015fim s\u00fcreci ile alakal\u0131 bir\ndurumdur. <\/p>\n\n\n\n 2. Sanayile\u015fme s\u00fcreci, k\u0131rsal g\u00f6\u00e7\u00fc tetiklemi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n 3. K\u0131rsal g\u00f6\u00e7 sadece ekonomik nedenlerden dolay\u0131 de\u011fil\nsosyal nedenlerden de kaynaklanmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 4. K\u0131rsal b\u00f6lgelerdeki g\u00f6\u00e7 bu b\u00f6lgelerdeki tar\u0131msal yap\u0131,\n\u00fcretim ve gelirle alakal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n 5. Tar\u0131msal faaliyetler k\u0131rsal b\u00f6lgeler i\u00e7in dezavantajl\u0131\nbir konum yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Prof. Dr. Lutfiye\n\u00d6zdemir taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u201cK\u0131rsal\nAlanlarda S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma \u0130\u00e7in G\u00f6\u00e7\u00fcn \u00d6nlenmesinde Yayg\u0131n Formal E\u011fitim\n\u00d6nerisi: Bir Pilot Ara\u015ft\u0131rma\u201d<\/strong> isimli makalede \u015fuan hala s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen e\u011fitim\nsistemine at\u0131fta bulunulmu\u015ftur. G\u00f6\u00e7lerin temel nedenlerinden birisi olarak \u201cResmi\ntar\u0131m e\u011fitimi eksikli\u011fi ve k\u00f6ylerdeki okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 sonucu uygulanan\nta\u015f\u0131mal\u0131 e\u011fitim sistemi\u201d<\/strong> g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rmada g\u00f6\u00e7\u00fcn tar\u0131m\nfaaliyetlerini sekteye u\u011fratt\u0131\u011f\u0131, k\u0131rsal alanlarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmay\u0131\nengelledi\u011fi de belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda k\u0131rsal kesimi yerinde g\u00f6zlemleyince her kesimden\nailenin \u00e7ocuklar\u0131na e\u011fitimin yolunu g\u00f6sterdiklerini g\u00f6zlemliyoruz. <\/strong>Onlar\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131nca \u00e7ok hakl\u0131lar. \u015eahsen ben de\nayn\u0131 yolu izleyerek geldim. Ailem tarlada, serada \u00e7al\u0131\u015fmam yerine ders\n\u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nelttiler. Haliyle bu anlay\u0131\u015f yeni nesil gen\u00e7lerin \u00e7ift\u00e7ili\u011fe de\u011fil\ne\u011fitime y\u00f6nlendirilmesini sa\u011fl\u0131yor. Haliyle \u00e7ift\u00e7ilik yapanlar hep ayn\u0131 ki\u015filer\nve ya\u015flanarak \u00fcretime devam ediyorlar. Bu a\u00e7\u0131dan k\u0131rsal kesimde tar\u0131mla\nu\u011fra\u015fanlarda ya\u015f ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fckselmesini ta\u015f\u0131mal\u0131 sisteme ba\u011flamak da do\u011fru\nde\u011fil. <\/p>\n\n\n\n E\u011fitime de\u011finmi\u015fken,\nliselerde y\u00f6re d\u0131\u015f\u0131 tercihlerin de ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesi gerekiyor. 14-15 ya\u015flar\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131 ailelerden \u00e7ok\nuzaklarda okullarda yerle\u015fmeyi sa\u011flamak da tar\u0131ma sekte vuruyor.<\/strong> Konunun\nsosyal boyutlar\u0131 ise \u00e7ok daha \u00f6nemli. Aile yap\u0131lar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da\nde\u011ferlendirilmesi gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n Tabi bir yandan da miras yoluyla arazi par\u00e7al\u0131l\u0131\u011f\u0131 da\ndevam ediyor. \u0130\u015fletme b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e gelir oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor. Gelir d\u00fc\u015f\u00fcnce\nekonomik zorluklar yeni aray\u0131\u015flara itiyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Sebeplerden bir\ndi\u011feri de tar\u0131m\u0131n ve tar\u0131mla u\u011fra\u015fanlar\u0131n prestij kaybetmesi. Prestijin\n\u00e7o\u011funlu\u011fu da ekonomik gelir seviyesi ile ilgili. Gelir d\u00fc\u015f\u00fcnce herkes tar\u0131mdan\nka\u00e7mak istiyor ve ka\u00e7\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Peki sebep sadece gelir mi? <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7ift\u00e7ilik zahmetli\nbir i\u015f. Genel anlamda gen\u00e7lerimiz bu zahmetli i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmak istemiyorlar. Bunun\nyerine \u015fehirlerde art\u0131k marketleri, bakkallar\u0131 yok eden AVM zincirlerinde\n\u00e7al\u0131\u015fmak onlara daha ho\u015f geliyor. Onlar i\u00e7in AVM zincirlerinde tezgahtarl\u0131k\nyapmak, serada domates \u00fcretmekten daha prestijli. Halbuki y\u0131ll\u0131k gelir durumu\n\u00e7ok avantajl\u0131 de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn gen\u00e7lerimizi \u00fcniversite e\u011fitimine y\u00f6nlendirip\nhepsine i\u015f verememek san\u0131r\u0131m gelecek on y\u0131llar\u0131n b\u00fcy\u00fck sorunu olacak.<\/strong> \u0130yi bir\n\u00fcniversite bitirip 10 dekar alandan elde edilen geliri yakalayamamak en \u00e7ok\nzorumuza gidecek mevzu olacak gibi.<\/strong> Belli\nya\u015flardan sonra topra\u011fa girip \u00e7al\u0131\u015fmak ise neredeyse imkans\u0131z gibi.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n K\u0131rsal kesimden\nkentlere olan g\u00f6\u00e7\u00fcn bir ba\u015fka boyutu ise sosyal dokunun bozulmas\u0131 ve demografik\n\u00f6zellikler. Bu konuya da titizlikle yakla\u015fmak gerekiyor. B\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6ylerimize bir g\u00fcn d\u00f6necek adres bulamazsak bunun\nsorumlusunu kendimizde aramal\u0131y\u0131z. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Tar\u0131m\u0131n stratejik bir\nsekt\u00f6r oldu\u011funu hepimiz kabul ediyoruz. \u00dclke olarak tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 gen\u00e7le\u015ftirip,\ndaha dinamik bir sekt\u00f6r haline getirmeliyiz. <\/p>\n