\u0130lkbahar ve \u00f6zellikle Sonbahar aylar\u0131nda\n\u0131l\u0131k ve ya\u011fmurlu havalardan sonra orman alanlar\u0131 mantar avc\u0131lar\u0131 ile dolup\nta\u015f\u0131yor. Do\u011fal mantarlar\u0131 bulup t\u00fcketmek isteyen toplay\u0131c\u0131lar i\u015fin erbab\u0131 ise\nlezzetli mantarlara ula\u015f\u0131yorlar. Ancak bu i\u015f g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar da masum de\u011fil.\nZehirlenme risklerini de beraberinde getiriyor. Bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda buna\ndikkat \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, t\u00fcketicileri uyarm\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
Zehirli ve zehirsiz mantarlar\u0131 ay\u0131rt edebilenlerin pe\u015finden ko\u015ftuklar\u0131 mantarlardan birisi de \u00e7\u0131ntard\u0131r. Bu yaz\u0131mda biraz \u00e7\u0131ntardan ve \u00f6zelliklerinden bahsedip, bir de uyar\u0131da bulunaca\u011f\u0131m. \u015eapka ve lamelleri kesildi\u011finde turuncu gibi veya kana benzetilen bir s\u0131v\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131ndan kanl\u0131ca mantar\u0131 olarak da bilinir. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u00e7intar (\u00e7\u0131ntar), baz\u0131 yerlerde melki, tillice veya \u00e7am mantar\u0131 gibi farkl\u0131 isimlerle an\u0131l\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Kanl\u0131ca mantar\u0131 \u00e7am ve me\u015fe ormanlar\u0131n\u0131n\noldu\u011fu yerlerde, nemli \u00e7am p\u00fcrelerinin alt\u0131nda bulunmay\u0131 bekler. Bilimsel\nolarak Lactarius spp. mantarlar\u0131ndand\u0131r. Bat\u0131 Karadeniz, Bat\u0131 Ege, Orta\nKaradeniz, Akdeniz b\u00f6lgeleri ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ormanl\u0131k alanda ortaya\n\u00e7\u0131kabiliyor. Antalya, Bolu, Mu\u011fla, Denizli gibi illerde mantar severler \u00e7\u0131ntar\ni\u00e7in ormanlara ko\u015fuyorlar. <\/p>\n\n\n\n Hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve ya\u011fmurlar\u0131n geli\u015f\nzaman\u0131na g\u00f6re y\u00f6resel olarak erken veya ge\u00e7 \u00e7\u0131k\u0131\u015f olabiliyor. Bu y\u0131l Antalya ve\ncivar\u0131nda ya\u011fmurlar\u0131n ge\u00e7 gelmesi nedeniyle gecikmeler ya\u015fand\u0131. Hala ormanl\u0131k\nalanlardan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p pazarlarda sat\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Peki\nneden bu kadar de\u011ferli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle de\u011fi\u015fik \u015fekillerde t\u00fcketilmesine\nra\u011fmen hemen hemen her durumda \u00e7ok lezzetlidir. \u0130ster k\u00f6zde, ister \u0131zgarada,\nister sote yaparak de\u011ferlendirin, sonu\u00e7ta enfes bir tat ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Lezzetinin\nyan\u0131nda sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da olduk\u00e7a de\u011ferli bir mantar. Protein a\u00e7\u0131s\u0131ndan\nzengin ve di\u011fer mantarlarda oldu\u011fu gibi hemen sindirilebiliyor.<\/strong>\nFaydal\u0131 bir\u00e7ok aminoasitleri i\u00e7eriyor. B vitaminleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\nve B1 vitamini, B2 vitamini, Niasin ve ayr\u0131ca C\nvitamini de bulunuyor. T\u00fcketenler kanl\u0131ca mantar\u0131ndan kalsiyum, fosfor, demir,\nsodyum, potasyum ve magnezyum minerallerini al\u0131yorlar. D\u00fc\u015f\u00fck\nkalorisi nedeniyle kilolu olanlar \u00e7ekinmeden t\u00fctebilirler. Kalp damar sorunu\nolanlar da rahatl\u0131kla yiyebilirler. <\/p>\n\n\n\n Bu y\u0131l pazarlarda veya ormanlara yak\u0131n\nyerlerden ge\u00e7en otoyol kenarlar\u0131nda kilosu 30-40 liraya sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\nT\u00fcketimi giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Bu mantarlar i\u00e7in kendilerini do\u011faya b\u0131rakanlar\u0131n\nsay\u0131s\u0131nda art\u0131\u015flar var. Ancak zehirli\nmantarlarla birlikte kar\u0131\u015fm\u0131\u015f halde sat\u0131n al\u0131nabilece\u011fini veya zehirli\nolanlarla ay\u0131rt edilememe durumuna kar\u015f\u0131 dikkatli olunmal\u0131d\u0131r. <\/strong>\n\nAyr\u0131ca \u00e7\u0131ntar ve di\u011fer do\u011fa mantarlar\u0131 bize ge\u00e7mi\u015ften\nkald\u0131lar. Bizler de gelecek nesillere b\u0131rakmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u0131ntar mantar\u0131 \u015fapkas\u0131n\u0131 olu\u015fturduktan sonra, \u015fapka alt\u0131ndaki\nlamelleri aras\u0131nda sporlar\u0131n\u0131 \u00fcretirler. E\u011fer bu mantarlar\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck toplarsak,\nbu sporlar d\u00f6k\u00fclmeden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gelecek y\u0131llarda \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 azalt\u0131r\u0131z.\nYine toplarken topra\u011fa tutunma yerinde par\u00e7alar\u0131n kalmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc\nbizden sonrakiler de \u00e7\u0131ntar\u0131n tad\u0131na ula\u015fmal\u0131d\u0131r. \n\n\n\n<\/p>\n