T\u00fcrkiyemiz \u00fczerinde 3-5 y\u0131l sonra\netkisinin giderek g\u00f6r\u00fclece\u011fi Tek Ku\u015fak Tek Yol Projesinin kimler ne kadar\nfark\u0131nda ya da kimler ne kadar bilgi sahibi, belirsizli\u011fini korudu\u011funu\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Televizyonlarda say\u0131s\u0131 bir iki ki\u015fi ge\u00e7meyen konu\u015fmac\u0131lar bilgiler\naktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u015fimdilerde artsa bile, baz\u0131lar\u0131n\u0131n bu projeyi a\u011f\u0131zlar\u0131na\nbile almad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorduk. <\/p>\n\n\n\n
Konu\u015fulanlara ve yaz\u0131lanlara g\u00f6re gelecek\non y\u0131llarda D\u00fcnyan\u0131n ekonomik ve siyasi y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirecek bir proje. Hatta\nbaz\u0131 stratejistlere g\u00f6re \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 yer de\u011fi\u015ftirecek. Ancak i\u00e7inde\nbulundu\u011fum akademi d\u00fcnyas\u0131nda akademik te\u015fvik kadar konu\u015fulmayan da bir proje. <\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131m sadece \u00fclkemizin de\u011fil d\u00fcnya\ndevletlerinin vazge\u00e7ilmez alan\u0131d\u0131r. Baz\u0131 \u00fclkelerin stratejik silah\u0131\ndurumundad\u0131r. Hal b\u00f6yleyken biz tar\u0131mc\u0131lara \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u201cAKADEM\u0130K \u00c7ALI\u015eMALAR RAFLARDA DURMAYA DEVAM MI EDECE<\/strong>K?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131\nyaz\u0131mda bilim d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik, anlayana k\u00fc\u00e7\u00fck mesajlar vard\u0131. <\/p>\n\n\n\n Tek Ku\u015fak Tek Yol Projesi sadece \u00c7in\u2019i,\nT\u00fcrkiye\u2019yi, \u00c7in\u2019den bu tarafa yer alan \u00fclkeleri, Avrupa\u2019y\u0131 de\u011fil \u015fimdilik 65\n\u00fclkeyi etkileyecek bir yeni hegemonya alan\u0131. Bu projeyi ve kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131\nanlamadan d\u00fcnyan\u0131n hangi y\u00f6ne gidece\u011fini anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6yle ki T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6netmeye talip baz\u0131\nsiyasiler Libya\u2019da ne i\u015fimiz var diyorlar. Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmesi gereken kar\u015f\u0131t\ng\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc baz\u0131 \u00fcnvanl\u0131lar da ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 10 Ocak 2020 tarihinde Bat\u0131 Akdeniz\n\u0130hracat\u00e7\u0131lar Birli\u011fi taraf\u0131ndan \u201cBA\u0130B\nG\u00fcnleri\u201d<\/strong> ad\u0131nda bir etkinlik d\u00fczenlendi. G\u00fcvenlik Uzman\u0131 Mete Yarar, Stratejist\nAbdullah \u00c7ift\u00e7i ve Prof.Dr.Sinan Canan konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131lar. \u0130lgin\u00e7 ve\ngelecek y\u0131llara \u0131\u015f\u0131k tutacak g\u00fczel bilgiler ve mesajlar payla\u015f\u0131ld\u0131. BA\u0130B Y\u00f6netim\nKurulu Ba\u015fkan\u0131 Hakk\u0131 Bahar\u2019a ve Y\u00f6netimine bu etkinlik dolay\u0131s\u0131yla te\u015fekk\u00fcr\nediyorum. Ke\u015fke Antalya\u2019da bulunan\n\u00fcniversitelerimizden kat\u0131l\u0131m say\u0131s\u0131 fazla olsayd\u0131. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Mete Yarar Irak\u2019tan Afrika \u00fclkelerine,\nRusya pazar\u0131ndan Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerine kadar tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131\na\u00e7\u0131s\u0131ndan yol g\u00f6sterici \u00f6nemli mesajlar aktard\u0131. Bu mesajlar\u0131 verirken\nlojisti\u011fin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekip, bizim yapamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ancak \u00c7in\u2019in, \u0130srail\u2019in, di\u011fer\ndevletlerin ba\u015fard\u0131klar\u0131na ve daha bir\u00e7ok g\u00fcvenlik konular\u0131na de\u011findi. <\/p>\n\n\n\n \u00c7in\u2019in D\u00fcnya \u00fczerindeki etki mekanizmas\u0131\nve ili\u015fiklerini yak\u0131ndan inceleyen, bu konuda analizler yapan Abdullah \u00c7ift\u00e7i,\ntar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajlar\u0131m\u0131z oldu\u011funu vurgulayarak \u201c\u00c7in\u2019den gelen trenler geri gidecek.\nGiderken g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerini o trenlere koymal\u0131y\u0131z. Koyabilirsek b\u00fcy\u00fck avantajlar\u0131m\u0131z\nolur. Bunu ba\u015faramazsak eski sistemle yap\u0131lan \u00fcretimler, i\u015fletmeler, imalathaneler\nkaybetmek zorunda kalacak.\u201d<\/strong> dedi. <\/p>\n\n\n\n Sadece bu c\u00fcmle bile asl\u0131nda nelerle\nkar\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131m\u0131za \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Say\u0131n \u00c7ift\u00e7i Myanmar\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n,\nbu projeyle ilgili orada a\u00e7\u0131lacak bir kanalla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Peki\n\u00fclkemizdeki baz\u0131 geli\u015fmeler bunlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z m\u0131? Kanal \u0130stanbul projesi,\n\u0130stanbul\u2019da bulunan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn \u00c7inlilere sat\u0131lmas\u0131, bu k\u00f6pr\u00fcler\ndolay\u0131s\u0131yla Tek Ku\u015fak Tek Yol Projesinin yani \u0130pek Yolu\u2019nun ula\u015faca\u011f\u0131 \u00fclkeleri\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek tar\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan durmadan \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n B\u0130M\nmarketlerinde sat\u0131lan ucuz ay\u00e7ekirdekleri ve benzer bir\u00e7ok tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn\n\u00c7in\u2019den geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, san\u0131r\u0131m biz havlu ataca\u011f\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/strong>\n\u0130hracat\u0131 art\u0131rmak yerine i\u00e7 piyasa fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in ihracat\u0131\nizne ba\u011flamak, bana g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019ye olumsuz yans\u0131yacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n \u0130\u00e7\npiyasadaki fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeni \u00fcr\u00fcn yoklu\u011fundan ziyade maliyetlerden\nkaynaklanmaktad\u0131r. \u00dcr\u00fcn maliyetleri konusunda her ge\u00e7en g\u00fcn \u00fcreticilerimiz\nolumsuz etkileniyor. Bunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak yerine ihracat\u0131 azaltmak \u00fcretimden\n\u00e7ekilmek ithalat\u00e7\u0131 olmak demektir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu\u011fdayda oldu\u011fu gibi tar\u0131msal \u00fcretimden\n\u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131k. K\u00f6yleri bo\u015falt\u0131yoruz. Tar\u0131mla u\u011fra\u015fanlar\u0131n ya\u015f ortalamas\u0131\nart\u0131yor. \u00dcretim planlamas\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131lamad\u0131. \u00dcretim planlamas\u0131 do\u011fru\nistatistik bilgileri ile yap\u0131labilir ve bunu ba\u015farmak zor olmamal\u0131. Tar\u0131msal\ndestekler konusunda bir t\u00fcrl\u00fc amac\u0131m\u0131za ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n Tar\u0131msal e\u011fitimin y\u0131l d\u00f6n\u00fcmlerinde\nmesajlar yerine uygulamalara ge\u00e7memiz gerekti\u011fi s\u00f6yleniyor. S\u00f6ylemek yerine\nherkes \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r ile acilen\nbir araya gelip katma de\u011fer sa\u011flayacak \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7ine girmesi gerekiyor. Sekt\u00f6r\u00fcn\nsorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zecek projeler \u00fcretilmelidir. Yap\u0131lacak SCI yay\u0131nlar\u0131 \u0130ngilizce\nyay\u0131nlay\u0131p kaliteyi ve geli\u015fmeyi buradan bekleme yerine sekt\u00f6r\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131\n\u00e7\u00f6zmeliyiz. Stratejistlere g\u00f6re gelecek 20 y\u0131lda ABD\u2019nin ve Avrupa Birli\u011fi\u2019nin\n\u00f6neminin kalmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken hala bunlardan medet bekleyenler var. <\/p>\n\n\n\n Abdullah \u00c7ift\u00e7i \u201cBu proje \u00c7in projesi de\u011fil, bu ak\u0131l \u00c7in akl\u0131 de\u011fil, bu para \u00c7in paras\u0131\nde\u011fil. Ancak \u00c7inliler yap\u0131yor.\u201d diyor<\/strong>. T\u00fcrkiye\u2019de her \u015feye ra\u011fmen tar\u0131mda\ng\u00fczel geli\u015fmeler de var. Bu geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek gereksiz tart\u0131\u015fmalar\nortaya at\u0131l\u0131yor. \u00d6yleyse hep birlikte tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7\u0131kmaza\nbir daha bakal\u0131m ve soral\u0131m kendimize: TARIMIMIZ\nTEK KU\u015eAK TEK YOL PROJES\u0130NE HAZIR MI?<\/strong><\/p>\n