B\u00fct\u00fcn D\u00fcnya\u2019n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu vir\u00fcs\nsalg\u0131n\u0131, tar\u0131m\u0131n \u00f6nemini g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde yeniden hat\u0131rlatt\u0131. Asl\u0131nda insanlar\u0131n\nher ne olursa olsun \u00f6ncelikle beslenmesi gerekti\u011fini, k\u00f6t\u00fc tecr\u00fcbelerle g\u00f6rmeye\ndevam ediyoruz. Beslenmenin yolu da tar\u0131mdan ge\u00e7iyor. <\/p>\n\n\n\n
Salg\u0131n dolay\u0131s\u0131yla neredeyse b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler\nsoka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 ilan edince, marketlere h\u00fccum edilerek g\u0131da stoklamaya\ny\u00f6nelindi. Ve arkas\u0131ndan gelen s\u0131n\u0131rlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 mevzusu, g\u0131da sorunlar\u0131na\ndikkat kesilmemize neden oldu. Nas\u0131l olmas\u0131n ki?<\/p>\n\n\n\n
Yeterince\n\u00fcretemeyen \u00fclkeler, insanlar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ithal etmek zorundalar. E\u011fer\nsatacak \u00fclkeler bulunursa! Ha bir de g\u00fcvenebilirsek! Unutmayal\u0131m, \u00c7in\u2019den gelen\nbaz\u0131 g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerini limanlarda \u00fclkemiz de bekletmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck okumalar yapabilen\nstratejistler, bilim adamlar\u0131, D\u00fcnya\u2019n\u0131n hangi y\u00f6ne do\u011fru gitti\u011fine kafa\nyoranlar\u0131n ifadelerine g\u00f6re Kovid-19\u2019a rahmet okutacak yeni bilinmezler bizi\nbekliyor. \u0130kinci dalga, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dalga\nvir\u00fcs salg\u0131n\u0131 diyen de var, bakterilerin ba\u015f\u0131m\u0131za bela olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen de.<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n Hali haz\u0131rda Korona Vir\u00fcs tar\u0131m\u0131n \u00f6nemini\nb\u00fct\u00fcn D\u00fcnya\u2019da hat\u0131rlatm\u0131\u015f durumda. Ekonomisi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan \u00fclkeler \u00e7ift\u00e7ilerine\n\u00e7ok b\u00fcy\u00fck destekler veriyorlar. T\u00fcrkiye\u2019de de onlar kadar olmasa da b\u00fct\u00e7emiz\n\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde destek paketleri a\u00e7\u0131klan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131\nBekir Pakdemirli, hazine arazilerinin de \u00fcretime a\u00e7\u0131labilece\u011fini, ekilmeyen\ntopra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kalmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u00c7ok da do\u011fru yakla\u015f\u0131m. Fakat tar\u0131msal\n\u00fcretimin kontroll\u00fc yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmek isterim. Sekt\u00f6r\u00fcn par\u00e7a\npar\u00e7a, b\u00f6lge b\u00f6lge, \u00fcr\u00fcn \u00fcr\u00fcn vb. \u015fekilde geli\u015fmesini sa\u011flamak ya da izlemek\nyerine, eskiye g\u00f6re \u00e7ok daha fazla planl\u0131 ve programl\u0131 hareket edilmesi gerekiyor.\n<\/p>\n\n\n\n Unutulmamas\u0131\ngereken bir ba\u015fka konu da bu illet salg\u0131n, bize v\u00fccut direncinin y\u00fcksek olmas\u0131\ngerekti\u011fini \u00f6\u011fretti. Yani sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenmeliyiz. Bu da tar\u0131msal\n\u00fcretimde sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da demektir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dcretimi artt\u0131r\u0131rken sa\u011fl\u0131k konusunun asla\nihmal edilmemesi gerekiyor. \u00dcretim olsun da nas\u0131l olursa olsun anlay\u0131\u015f\u0131 bir\nba\u015fka yanl\u0131\u015fa kap\u0131 aralayacakt\u0131r. Bakanl\u0131k yetkililerimiz gerekli denetim ve\ny\u00f6nlendirmelerle bu konuda ellerinden geleni yap\u0131yorlar. Daha da dikkatli\nolunmal\u0131d\u0131r. Sekt\u00f6r\u00fcn baz\u0131 ihmallere kar\u015f\u0131, tabir yerinde olursa, yumu\u015fak\nkar\u0131nlar\u0131 bulunuyor. <\/p>\n\n\n\n Sa\u011fl\u0131kl\u0131\n\u00fcretim i\u00e7in ise mutlaka planl\u0131, programl\u0131 \u015fekilde iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131na, entegre\nm\u00fccadeleye, biyolojik m\u00fccadeleye organik tar\u0131m uygulamalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k\nverilmelidir. \u00dclkemiz bu konuda \u00f6nemli geli\u015fmeler kat etti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle hastal\u0131k ve zararl\u0131larla\nm\u00fccadele etmenin kolay oldu\u011fu b\u00f6lgelerde bu tar\u0131m modellerinin uygulanmas\u0131 daha\nkolay olacakt\u0131r. Bu konu yer alt\u0131 ve \u00fcst\u00fc do\u011fal zenginliklerimizin korunmas\u0131\namac\u0131yla da \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu \u00fcretim modellerinde desteklemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle kendi insanlar\u0131m\u0131z\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131\nkar\u015f\u0131lamal\u0131y\u0131z. Bu \u00fcretim metotlar\u0131 ile\nelde edilen ihtiyac\u0131m\u0131zdan fazla \u00fcr\u00fcnleri, Avrupa pazar\u0131na veya geli\u015fmi\u015f\n\u00fclkelere satmam\u0131z daha kolay olacakt\u0131r. G\u00fcvenilir ellerle \u00fcretilen g\u00fcvenli\ng\u0131dalara talep artaca\u011f\u0131 \u015fimdiden a\u015fikar durumda. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Organik tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine en fazla para\nharcayan \u00fclkelerin \u0130svi\u00e7re, L\u00fcksemburg, Danimarka, Almanya, \u0130ngiltere gibi\n\u00fclkelerin oldu\u011funu unutmayal\u0131m. Bunlar ve benzerleri potansiyeli y\u00fcksek organik\npazarlard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya\u2019da toplam tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n pay\u0131 yakla\u015f\u0131k\n%1.5 kadar. T\u00fcrkiye\u2019de ise 2018 y\u0131l\u0131na g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 630 bin hektar alanda 2\nmilyon 370 bin ton organik bitkisel \u00fcretim yap\u0131ld\u0131. Yeterli mi hay\u0131r. Organik\nbitkisel, hayvansal, ar\u0131c\u0131l\u0131k ve su \u00fcr\u00fcnleri gibi alanlarda \u00fcretimi ve t\u00fcketimi\ngeli\u015ftirmemiz gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n Organik\n\u00fcretimin \u00f6ncelikle yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lgelerin rak\u0131m\u0131 y\u00fcksek yerler olmas\u0131\ngerekiyor. Yayla k\u00f6yleri bunun i\u00e7in \u00e7ok uygun.<\/strong>\nO y\u00f6relere hakim geleneksel \u00fcretimlere devam edilmelidir. Ancak armut bah\u00e7elerinin\ns\u00f6k\u00fcl\u00fcp sera yap\u0131lmas\u0131, bu\u011fday tarlalar\u0131n\u0131n serac\u0131l\u0131k alan\u0131 olmas\u0131, k\u0131ymetli\narazilerin yayla turizmi i\u00e7in in\u015faat alan\u0131na \u00e7evrilmesine ne zamana kadar\nm\u00fcsaade edilecektir?<\/p>\n\n\n\n E\u011fer planl\u0131 \u00fcretim sa\u011flanabilirse b\u00fct\u00fcn\ntar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinden yeterince \u00fcretebildi\u011fimiz g\u00f6r\u00fclecektir. Ve bu do\u011fal\nalanlar\u0131n uygun olan yerlerinde, organik \u00fcretim ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir. <\/p>\n\n\n\n Geleneksel\n\u00fcretimde kullan\u0131lan yo\u011fun kimyasal g\u00fcbre ve ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 bozulmam\u0131\u015f do\u011faya\nzarar veriyor. Yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 kirletiyor. Unutmayal\u0131m ki bu su\nkaynaklar\u0131 y\u00fcksek yerlerden daha al\u00e7aklara do\u011fru, sahil y\u00f6relerine do\u011fru ak\u0131yorlar.\nKirletilmi\u015f yeralt\u0131 sular\u0131 insan ve hayvan ya\u015fam\u0131n\u0131 olumsuz etkileyece\u011fi\nunutulmamal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Organik ya da iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131\nneticesinde elde edilen tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin yurt i\u00e7i t\u00fcketiminin de\nartt\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Halk\u0131m\u0131z da bilmeli ki t\u00fcketim artt\u0131k\u00e7a \u00fcretim\n\u00e7o\u011falacak ve herkes bu imkanlardan yararlanabilecektir.<\/p>\n\n\n\n Tar\u0131msal \u00fcretimi top yekun artt\u0131ral\u0131m\nderken SA\u011eLIKLI B\u0130TK\u0130SEL \u00dcRET\u0130M \u0130HMAL\nED\u0130LMEMEL\u0130D\u0130R\u2026<\/strong><\/p>\n