Ramazan Bayram\u0131\u2019n\u0131 soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131\nnedeniyle arefe g\u00fcn\u00fc ile birlikte 4 g\u00fcn evlerimizde ge\u00e7irdik. Haliyle bol bol\nhaber ve tart\u0131\u015fma programlar\u0131n\u0131 izleme \u015fans\u0131 bulduk. \u00d6yle ya da b\u00f6yle\nkonu\u015fmac\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131 s\u00f6z\u00fc tar\u0131ma ve \u00f6nemine getirip tavsiyelerde bulundular.\n<\/p>\n\n\n\n
\u015eahsen bu hafta tar\u0131mla ilgili neyi\nsat\u0131rlara d\u00f6ksem, sekt\u00f6re nas\u0131l faydam olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Beyaz TV\u2019de tar\u0131m\nkonu\u015fulan bir programa denk geldim.\nTar\u0131m\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funa vurgu yap\u0131l\u0131rken, konu\u015fulanlar beni\nziyadesiyle \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 tart\u0131\u015fmaya mahal vermemek i\u00e7in\nkonu\u015fmac\u0131\/konu\u015fmac\u0131lar\u0131n isimlerini yazmayaca\u011f\u0131m. Konu geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f\nbitkiler, sebzeler, meyveler, hayvanc\u0131l\u0131k, tohumculuk, \u00e7ilekten b\u00f6cek \u00e7\u0131kmas\u0131\n\u015feklinde o yandan bu yana dola\u015ft\u0131 durdu. <\/p>\n\n\n\n Tar\u0131m\u0131n\nkonu\u015fuldu\u011fu bir yerde, konu\u015fanlar\u0131n tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131ndan oldu\u011funu s\u00f6ylemeye gerek\nyok, zaten tahmin edersiniz.<\/strong> Tar\u0131m\u0131n ehemniyeti sa\u011fl\u0131kla ili\u015fkilendirilince, al\u0131c\u0131s\u0131 \u00e7ok oldu\u011fundan\nolsa gerek, hibrit tohumlar hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli ele\u015ftiriler getirildi. Hibrit\ntohumdan bir daha bitki elde edilemiyordan ba\u015fland\u0131, devam etti de etti\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n Neler oluyor, bu ifadeler yanl\u0131\u015f, sekt\u00f6re\nzarar verecek derken, yerli tohum ve yerel tohumun ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131ndan\nbahsedildi. Tamam, i\u015fler d\u00fczeliyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Yerel tohumlar\u0131n hibritleme\nyap\u0131larak (asl\u0131nda \u00f6yle kolay de\u011fil) kendi \u00e7e\u015fitlerimizin elde edilmesinden\nbahsedilince de sevindim. Ama \u00e7ok ge\u00e7medi, araya \u00e7ilekten \u00e7\u0131kan b\u00f6cek girdi,\nsonra tekrar hibrit tohumlardan bahsedildi ve yine g\u00fcnah ke\u00e7isi oldu\u2026 <\/p>\n\n\n\n Sal\u0131\ng\u00fcn ise H\u00fcrriyet Gazetesi ve Haber T\u00fcrk Televizyonu ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok\nyay\u0131n organ\u0131nda i\u00e7inden b\u00f6cek \u00e7\u0131kan \u00e7ilek haberleri yer ald\u0131. Haberin kayna\u011f\u0131\nyurt d\u0131\u015f\u0131ndan bir kad\u0131n\u0131n \u201ctiktok\u201d uygulamas\u0131na y\u00fckledi\u011fi video<\/strong>.\nTuzlu su i\u00e7erisine \u00e7ilekleri b\u0131rak\u0131yor, b\u00f6cekler \u00e7ilekten \u00e7\u0131k\u0131yorlar. B\u00f6ce\u011fin\nbir tanesi k\u0131rkayak denilen b\u00f6cek. Bunun \u00e7ile\u011fin i\u00e7inde olma \u015fans\u0131 zaten yok\u2026<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 haberle ilgili internet yay\u0131nlar\u0131na\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise Gastronomi ve G\u0131da M\u00fchendisli\u011fi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bilim\nadamlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulmu\u015f. Asl\u0131nda Ziraat Fak\u00fcltesi Bitki Koruma\nB\u00f6l\u00fcmlerinde b\u00f6cekler konusunda ya da \u00e7ilek konusunda uzman hocalardan veya\ntecr\u00fcbeli ziraat m\u00fchendislerinden g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nmal\u0131yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131\ntar\u0131m konusunda yap\u0131lan bunca olumsuz haberlere verilen tepkilerden sonra\ntecr\u00fcbe kazan\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131. Yay\u0131ndan \u00f6nce konunun uzman\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015f almak \u00e7ok\nmu zordu? \u0130nsanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na \u00f6nem verdi\u011fi bu g\u00fcnlerde b\u00f6yle bir haberden\nreyting beklemek do\u011fru mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bizlere kimse sormad\u0131. Fakat merakl\u0131s\u0131\ni\u00e7in konuya k\u0131saca de\u011finmek istiyorum. K\u00fclt\u00fcr\nbitkileri; yeti\u015ftiricilik yap\u0131lan mevsimlere, aylara ve ko\u015fullara g\u00f6re\nde\u011fi\u015fmekle birlikte baz\u0131 b\u00f6ceklerin konuk\u00e7ulu\u011funu yaparlar.<\/strong> Bu b\u00f6ceklerin\nt\u00fcr\u00fc ve \u00f6zellikleri k\u00fclt\u00fcr bitkilerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Elmada elma i\u00e7 kurdu\nolarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken, domateste ye\u015fil kurt veya son zamanlarda Tuta\nkelebe\u011finin larvalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Lahanada \u00e7o\u011funlukla t\u0131rt\u0131llarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken,\nbazen de yapraklar aras\u0131nda salyangozlara denk geliriz.<\/p>\n\n\n\n Kiraz sinekleri kirazlarda kurtlanma\nyapar, zeytin sinekleri zeytinlerde. Patl\u0131canda, armutta, Trabzon hurmas\u0131nda,\nbiberde, mantarda ve bir\u00e7ok sebze ve meyvede \u00e7ilekten \u00e7\u0131kan kurtlar\u0131n\nbenzerleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Bu kurtlanman\u0131n bir k\u0131sm\u0131na kelebekler, bir k\u0131sm\u0131na\nise sinekler sebebiyet verir.<\/p>\n\n\n\n Sinek ya da kelebek bu bitkilerin\n\u00e7i\u00e7ekleri ya da erken a\u015famada meyveleri \u00fczerine yumurtalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131r. Yumurtalardan\n\u00e7\u0131kan larvalar meyvelerin i\u00e7erisinde kurt\u00e7uk olur. Bunlar\u0131 \u00f6nlemenin yolu uygun\nzamanda, uygun ila\u00e7 ve dozla m\u00fccadele etmektir. <\/p>\n\n\n\n Haber T\u00fcrk TV\u2019de sunucunun yorumu \u201cG\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa \u00e7ilekten de uzak\nduraca\u011f\u0131z.\u201d<\/strong> \u015feklindeydi. \u0130\u00e7erisinde kurt\u00e7uk olan meyveleri de\u011fil de sa\u011flam olanlar\u0131\nse\u00e7erseniz uzak durman\u0131za gerek yok. Zaten kurtlu \u00e7ile\u011fi de zor bulursunuz. <\/p>\n\n\n\n Bu arada hibrit tohumda bilgi karma\u015fas\u0131\nya\u015fayan konu\u015fmac\u0131 \u00e7ile\u011fin organik olmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Yani herhangi kimyasal\ngirdi kullan\u0131lmadan, tar\u0131m ilac\u0131 uygulanmadan \u00fcretilen \u00e7ilek istiyormu\u015f.\nOrganik \u00e7ileklerde kurt olmuyor mu? Bilmeyince olmuyor demek ki!<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde ayn\u0131 deneyi yapan bir\u00e7ok ki\u015fi,\nb\u00f6ceklerle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131 videolar\u0131 payla\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. Nafile\u2026 <\/p>\n\n\n\n Bu\nolumsuz havay\u0131 gidermek i\u00e7in art\u0131k bir\u00e7ok habere ihtiyac\u0131m\u0131z var. Yani\n\u201ctiktok\u201ddan payla\u015f\u0131lan videodan afilli haberler verece\u011fiz diye \u00e7ilek\n\u00fcreticisini kurban verdik. Ke\u015fke nas\u0131l \u00fcretildi\u011fini ve \u00fcreticisinin \u00e7olu\u011funu\n\u00e7ocu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnseydik.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Y\u0131llar \u00f6nce, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck gazete ve\ntelevizyon kanallar\u0131n\u0131n, tar\u0131m haberleri i\u00e7in ziraat m\u00fchendisi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131\ngerekti\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131m. Ke\u015fke o yaz\u0131lar\u0131 bulup payla\u015fabilsem. \u015eimdi de \u0130leti\u015fim\nFak\u00fcltelerinin Gazetecilik B\u00f6l\u00fcmlerinde tar\u0131msal \u00fcretimle ilgili bir dersin\nokutulmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. Tar\u0131m haberleri i\u00e7in her iki sekt\u00f6re de b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131\nolacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Unutmayal\u0131m; Tar\u0131m\u0131 Geli\u015ftirmek, Tar\u0131ma Zarar Vermemekle Ba\u015flar\u2026<\/strong><\/p>\n