T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok kavram\u0131n kullan\u0131m\u0131yla ilgili eksiklikler ve\nhatalar oldu\u011funu, hatta yanl\u0131\u015f kullan\u0131m nedeniyle i\u00e7inin bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\nbiliyoruz. Ayn\u0131 durum tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde de ya\u015fan\u0131yor. Sekt\u00f6re ait baz\u0131 kavramlar,\nbilmeyenlerin anlam y\u00fcklemesiyle kullan\u0131l\u0131nca yanl\u0131\u015f alg\u0131lar \u00e7o\u011falmaya\nba\u015fl\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Yerli tohum, milli tohum, atal\u0131k tohum tohumculuk sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn\n\u00f6nemli kavramlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Konu televizyon ekranlar\u0131na, gazete\nsayfalar\u0131na ta\u015f\u0131n\u0131nca yanl\u0131\u015f alg\u0131lar giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Yerli tohum, milli tohum, atal\u0131k tohum,\nhibrit tohum, k\u0131s\u0131r tohum ve benzeri ifadeler en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z\naras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Hibrit tohumdan ba\u015flayal\u0131m. Uzun y\u0131llar s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonra elde edilen biri anne birisi de\nbaba olmak \u00fczere iki saf hatt\u0131n melezlenmesi sonucu elde edilen tohuma hibrit\ntohum denir.<\/strong> Hibrit tohumlar F1 ile g\u00f6sterilir. Tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131ndan, tar\u0131ma\ndahil olmak isteyenlerin bir k\u0131sm\u0131, hibrit tohum konusunu tamamen yanl\u0131\u015f\nde\u011ferlendiriyorlar. <\/p>\n\n\n\n Hibrit tohuma k\u0131s\u0131r tohum diyenler az olmay\u0131nca bununla\nilgili yanl\u0131\u015f kullan\u0131ma rastlama s\u0131kl\u0131\u011f\u0131m\u0131z da art\u0131yor. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcn \u00f6\u011fretim\n\u00fcyesi bir t\u0131p doktoru hocam\u0131z domates, kavun gibi baz\u0131 sebzelerin tohumlar\u0131\n\u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kuruttu\u011funu s\u00f6yledi ve ekledi. Bunlar\u0131 eksem meyve verirler mi? Bir kez meyve veriyorlarm\u0131\u015f, do\u011fru mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hibrit bir tohumdan elde edilen bitkilerden hasat edece\u011fimiz\nmeyvelerin tohumlar\u0131n\u0131 tekrar kullanabiliriz. Yani meyve alabiliriz. Ancak ya\nanas\u0131na benzeyecektir ya babas\u0131na\u2026 Ya da ba\u015fka bitkilerden gelecek \u00e7i\u00e7ek\ntozlar\u0131 nedeniyle ba\u015flang\u0131\u00e7 meyvelerinden birazc\u0131k farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f meyveler\ntoplar\u0131z. <\/p>\n\n\n\n Yerel tohum, yerli tohum, milli tohum ifadeleri de birbirinin\nayn\u0131s\u0131 gibi kullan\u0131l\u0131yor. Tar\u0131m\u0131n i\u00e7inde bulunanlar\u0131n bildiklerinin aksi\ntan\u0131mlamalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Bu ifadelerin ne anlama geldi\u011fini tohumculuk sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6n\nveren kurumun ba\u015fkan\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile cevaplayal\u0131m. T\u00fcrkiye Tohumcular\nBirli\u011fi (T\u00dcRKTOB) Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Sava\u015f Akcan bir TV kanal\u0131nda yerel\ntohumu \u201c\u00dclkemizin belirli b\u00f6lgelerinde\nyeti\u015fen, o b\u00f6lgeye g\u00f6re isim yapm\u0131\u015f, o b\u00f6lgede di\u011fer yerlerden ayr\u0131 \u00f6zellik\nta\u015f\u0131yan tohumlara yerel tohum diyoruz.\u201d <\/strong>\u015feklinde a\u00e7\u0131klad\u0131. Bunun \u00f6rne\u011fini\nAya\u015f domatesi veya K\u0131rka\u011fa\u00e7 kavunu olarak verebiliriz. <\/p>\n\n\n\n Yine Ak\u00e7an\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde elde edilen, \u00fcretilen tohumlara yerli\ntohum diyoruz.<\/strong> Yerli tohumu yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan, yurt d\u0131\u015f\u0131ndan \u00fclkemize\ngelen \u0131slah\u00e7\u0131lar \u00fcretebilir. Yerli tohumdan, yurt d\u0131\u015f\u0131ndan getirilen tohumlar\u0131n\nburada \u00fcretilmesi de anla\u015f\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n Ancak milli tohum denilince bunu biraz daha ay\u0131rt etmek\ngerekiyor. \u00dclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde\nbizim \u0131slah\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan \u00fcretilen tohumlara diyoruz. Yani telif hakk\u0131\ntamamen bize ait olan tohumlard\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Atal\u0131k tohumdan ise \u00fclkemizde binlerce y\u0131ld\u0131r var olan ve\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f tohumlar kast ediliyor. Kavunundan, lahanas\u0131ndan tah\u0131llar\u0131na\nkadar bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi mevcut. Atal\u0131k tohum ibaresine y\u00fcklenen anlam da a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 fazla.\nAkcan\u2019\u0131n tabiri ile romantizm eklenmi\u015f durumda. Sadece atal\u0131k tohumlara ba\u011fl\u0131\nolarak \u00fclke n\u00fcfusunu beslememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda\nmutlaka kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Atal\u0131k tohumda ya\u015fanan kavram karga\u015fas\u0131na domatesleri veya\nanavatan\u0131 buras\u0131 olmayan bitki t\u00fcrlerini \u00f6rnek verebiliriz. \u00d6rne\u011fin domates. <\/p>\n\n\n\n Yine T\u00dcRKTOB Ba\u015fkan\u0131n\u0131n ifadesi ile cevap yazal\u0131m: \u201cDomates tohumuna atal\u0131k tohum dedi\u011finizde ben buna\ntebess\u00fcm ile yakla\u015f\u0131yorum. Domatesin bu topraklara giri\u015fi 1850\u2019li y\u0131llar\u0131d\u0131r.\nG\u00fcney Amerika\u2019dan gelmi\u015ftir. O zaman bizim atalar\u0131m\u0131z Aztekler midir? Patates\nde 1860-70 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bizim topraklar\u0131m\u0131za girmi\u015ftir.\u201d <\/strong><\/p>\n\n\n\n Atal\u0131k tohumdan kast\u0131m\u0131z 100-150 y\u0131ll\u0131k, hatta \u00e7ok\ndaha yak\u0131n zaman ge\u00e7mi\u015fi olan tohumluklar m\u0131, yoksa bu\u011fdayda oldu\u011fu gibi\nbinlerce y\u0131ll\u0131k mazi mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tohumculuk sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc, kendimizin y\u00fckledi\u011fi\nanlamlardan olu\u015fan kavramlarla konu\u015fmak yerine, as\u0131l anlamlar\u0131yla\nde\u011ferlendirmeliyiz. Do\u011fru konu\u015fulan bir tohumculuk sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fclkemize katk\u0131s\u0131\n\u00e7ok daha fazla olacakt\u0131r. <\/strong><\/p>\n