\u00dclkemizde baz\u0131 bitki t\u00fcrlerinde hem alan\nhem de \u00fcretim bak\u0131m\u0131ndan azalmalar ya\u015fan\u0131yor. Baz\u0131 t\u00fcrlerde de art\u0131\u015flar mevcut.\nYa\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z pandemi s\u00fcreciyle g\u0131daya ula\u015fman\u0131n \u00f6nemi artm\u0131\u015f durumda. Bol bol\ng\u0131da krizlerinden bahsedilmesiyle de \u00fcretimin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak \u00fclke olarak tar\u0131msal \u00fcretimi\nart\u0131rman\u0131n yan\u0131nda, verimlili\u011fi de art\u0131rmam\u0131z gerekiyor. \u00d6rne\u011fin; T\u00fcrkiye\n\u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re, 2010 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k toplam 81 milyon\n34 bin dekar alanda 19 milyon 674 bin ton bu\u011fday \u00fcretilirken, bu rakamlar 2019\ny\u0131l\u0131nda 68 milyon 463 bin dekar alanda 19 milyon ton olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
Bu\u011fdayda alan ve \u00fcretim azalmas\u0131 var. Ayn\u0131 y\u0131llar\naras\u0131ndaki verimlili\u011fi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, 2010 y\u0131l\u0131nda dekara 243 kg olan verim,\n2019 y\u0131l\u0131nda 278 kg\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Birim alandan elde edilen verim az da olsa\nart\u0131yor. Ancak hep s\u00f6ylenen 300 kg\/dekar ortalama verimi hala art\u0131rabilmi\u015f\nde\u011filiz. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Tritikalede verimlilik 2010\ny\u0131l\u0131nda 347 kg iken 2019 y\u0131l\u0131nda 336 kg\u2019a gerilemi\u015f durumda. Burada da azalma\nvar. Bu\u011fdayda verimlili\u011fin geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde 600-800 kg\/dekar civar\u0131nda\noldu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re, baz\u0131\nbitkilerdeki verim ve verimlilikte azalmalar\u0131n yan\u0131nda baz\u0131lar\u0131nda da art\u0131\u015flar\noldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sadece tah\u0131llarda de\u011fil a\u00e7\u0131kta ve \u00f6rt\u00fcalt\u0131 meyve sebze\n\u00fcretimlerinde de durum ayn\u0131. Starking elma \u00fcretiminde 2010 y\u0131l\u0131nda a\u011fa\u00e7 ba\u015f\u0131na\n73 kg olan verimlilik, 2019 y\u0131l\u0131nda 71 kg olmu\u015f. <\/p>\n\n\n\n Birim alandan elde edilen verimlili\u011fi art\u0131rma\nkonusunda yava\u015f ilerliyoruz. Bunun da sebepleri var.<\/strong> En b\u00fcy\u00fck\nnedenlerinden birisi tam anlam\u0131yla \u00fcretim planlamas\u0131n\u0131n yap\u0131lamamas\u0131. Di\u011feri de\nkontrol edilemeyen girdi fiyatlar\u0131. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki yeni yat\u0131r\u0131mlar\u0131n iyi\ny\u00f6nlendirilememesi ba\u015fka bir sebep. Bunlar\u0131 detayland\u0131rarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya\ndevam edebiliriz. <\/p>\n\n\n\n \u00dcreticiler do\u011fal olarak para\nkazanmak istiyorlar. Daha iyi gelir getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri \u00fcr\u00fcne\ny\u00f6nelirlerken, bir planlama ile de\u011fil \u00f6nceki \u00fcretim d\u00f6neminde elde edilen\ngelirden yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar son y\u0131llardaki ivmeye g\u00f6re hareket\nederken gelecek 5-10 y\u0131l\u0131 ve hatta daha sonras\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebiliyorlar. <\/p>\n\n\n\n Serada silor h\u0131yar\n\u00fcretiminden sa\u011flanan gelir fazla olunca, sonraki \u00fcretim d\u00f6neminde bir\u00e7ok\n\u00fcretici buna y\u00f6neliyor. Hal b\u00f6yle olunca fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fck seyrediyor. Fiyatlar\nd\u00fc\u015f\u00fcnce maliyet riski ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve bitkilere yeterince bak\u0131lm\u0131yor. Bu da\nverimlili\u011fin azalmas\u0131na neden olabiliyor. Bu \u00f6rne\u011fi di\u011fer \u00f6nemli bitki t\u00fcrlerine\nde verebiliriz. <\/p>\n\n\n\n \u00dcreticiler veya tar\u0131ma yeni girecek olan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar,\nbu\u011fday gibi geni\u015f alanlara ekilip elde edilen geliri az olan \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretmek\nistemiyorlar. <\/strong>Bu da gayet normal. Bir dekar alandan elde edilen bu\u011fday ile bir dekar\nsera alan\u0131ndan elde edilen gelir ayn\u0131 de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n Yani tar\u0131msal \u00fcretimde\ntopraktan sofraya kadar her a\u015famada verimlilik esas hedeflerden birisi\nolmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in: <\/p>\n\n\n\n -Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde yeni \u00fcretim kollar\u0131nda giri\u015fimler olmal\u0131 ve\ndesteklenmelidir. <\/p>\n\n\n\n -Bitki\nt\u00fcrlerinde ve kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitlerde yeni ve verimli olanlar tercih edilmelidir.\n<\/strong><\/p>\n\n\n\n -\u00c7e\u015fitlilik sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n -Hastal\u0131k ve\nzararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131 \u00e7e\u015fitler se\u00e7ilmelidir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n -\u00dclkemiz ekolojisine uygun bitki t\u00fcrleri ve \u00e7e\u015fitleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n -\u00dcretimde\nmodernizasyon \u015fartt\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n -Tar\u0131msal \u00fcretimde verimlili\u011fi art\u0131racak teknoloji kullan\u0131m\u0131na\nge\u00e7ilmelidir. <\/p>\n\n\n\n -\u00d6rt\u00fcalt\u0131\n\u00fcretim alanlar\u0131nda iyile\u015ftirmeler \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle seralar hemen\nyeti\u015ftiricilik tekniklerine uygun hale getirilmelidir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n -En uygun su miktar\u0131 ve sulama y\u00f6ntemi se\u00e7ilmelidir. <\/p>\n\n\n\n -\u0130thal\ntar\u0131msal girdiler hem kalite hem de fiyat a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka kontrol alt\u0131nda\ntutulmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n -Tar\u0131msal \u00fcretimde kendini yeti\u015ftirmi\u015f ziraat m\u00fchendislerinden daha fazla\nyararlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n -Tar\u0131msal\n\u00fcretimde \u00f6nemli olan \u00fcretici \u00f6rg\u00fctlenmeleri, re\u00e7ete y\u00f6netmeli\u011fi, dan\u0131\u015fmanl\u0131k\nsistemi gibi konularda eksiklikler giderilmelidir. <\/strong><\/p>\n