Uzun zamand\u0131r y\u00fckseli\u015fte olan ABD\u2019nin\nparas\u0131, 23 Kas\u0131m\u2019da daha da belirgin \u015fekilde krize do\u011fru ko\u015fmaya ba\u015flad\u0131.\nSabah\u0131n ilk saatlerinden itibaren y\u00fckseli\u015fte olan bir dolar, 13 TL\u2019ye ula\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin\ni\u00e7inde bulundu\u011fu ekonomik krizin k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n i\u015fi oldu\u011funu ifade\netmeden ge\u00e7emeyece\u011fim.<\/strong> A\u00e7\u0131k\u00e7a\nekonomik sald\u0131r\u0131 alt\u0131nday\u0131z.<\/strong> \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131\nsoka\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmak ve bir anda toplu hareket etme te\u015febb\u00fcsleri bunun\ng\u00f6stergelerinden birisidir.<\/strong> Bunun ayak izlerini y\u0131llardan beri izliyoruz.\nCumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ve MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ba\u011fl\u0131\nolarak elimizle oynat\u0131yor gibi dolar art\u0131\u015f\u0131 olaca\u011f\u0131na inanm\u0131yorum. <\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde\nya\u015fanan daha \u00f6nceki krizlerde para sahiplerinin etkilerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Bu etki\nsadece para sahipleri ile kalamaz. Devletimizin takibini yapaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.\nZaman\u0131 gelince g\u00f6rece\u011fiz. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Dolar\u0131n y\u00fckseli\u015fiyle marketlerin\nraflar\u0131nda bo\u015falmalar meydana geldi. K\u00f6ylerin, kasabalar\u0131n i\u00e7lerine kadar giren\n\u00fc\u00e7 karde\u015f, \u00fc\u00e7 harfli marketlerin raflar\u0131nda yeterli \u015feker, ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131 ba\u015fta\nolmak \u00fczere baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Zaten epey s\u00fcredir \u015feker ve\nay\u00e7i\u00e7e\u011finde sorunlar ya\u015fan\u0131yordu. <\/p>\n\n\n\n D\u00f6viz kurlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f ve\ndalgalanmalar\u0131n g\u00fcvenli bir ortam sunmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar. Ticaretini yapanlar\u0131n\nkendilerini korumalar\u0131n\u0131 da anlayabiliriz. Ancak zamlardan sonra ortaya \u00e7\u0131kan\nbaz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin stokland\u0131\u011f\u0131 haberlerini okuyoruz. <\/p>\n\n\n\n Devletimizin\ny\u00f6neticileri ekonominin i\u00e7inde bulundu\u011fu sorunlarla m\u00fccadele ederken, raflar\u0131n\nbo\u015falt\u0131lmas\u0131 bana g\u00f6re kriz ortam\u0131n\u0131 pohpohlama anlam\u0131 da ta\u015f\u0131yabilir. Yetkililerin\nbuna izin vermemesi gerekir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019de \u015fuanda g\u0131daya ula\u015fma sorunu\nbulundu\u011funa inanm\u0131yorum. Ortada f\u0131rsat\u00e7\u0131l\u0131k varsa da yetkililerimizin \u00f6nlem\nalmas\u0131 gerekir. <\/p>\n\n\n\n Di\u011fer\nyandan tar\u0131msal \u00fcretimde her nas\u0131l oluyorsa planlama i\u015fini beceremedi\u011fimiz ortada.<\/strong> Muz,\navokado vb. \u00fcr\u00fcnlerin yat\u0131r\u0131m\u0131na destek vermek ne kadar ak\u0131lc\u0131, gelinen durum\ng\u00f6stermektedir. Muz \u00fcretimindeki art\u0131\u015f ile fiyat olu\u015fumu \u00fcreticilerin maliyeti\nseviyesine inmi\u015f durumda. Muz \u00fcretimini art\u0131raca\u011f\u0131z derken krize girmesine\nsebep olunacakt\u0131r. \u00dcretici zarar etmek istemez. <\/p>\n\n\n\n H\u0131zla avokado bah\u00e7esi tesis ediyoruz,\nancak avokado ithalat\u0131 da yap\u0131yoruz. \u00dcreticiler ne yaps\u0131n? Tropik meyveler,\ntropikal iklimlerde daha az maliyetle \u00fcretilir. Daha ucuz ithal edebiliyoruz. \u00d6yleyse\ny\u00fcksek katk\u0131l\u0131 destekleri ba\u015fka tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine y\u00f6neltmek gerekmez mi?<\/p>\n\n\n\n Bir\nk\u0131s\u0131m \u00fcretim bu \u015fekilde planlan\u0131rken, tah\u0131llarda, m\u0131s\u0131rda, bakliyat\n\u00fcr\u00fcnlerinde, \u015feker pancar\u0131nda, ay\u00e7i\u00e7e\u011finde ise kriz kap\u0131da. Bu\u011fday ba\u015fta olmak\n\u00fczere tah\u0131l \u00fcretimini art\u0131rmam\u0131z gerekiyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir dekar alandan ortalama 400 kg bu\u011fday verimi\nal\u0131nabiliyor. Kilosunu 3 TL satan \u00fcretici kazansa ne olacak kazanmasa ne\nolacak? Hem de artan maliyetlerle. \u00d6yle olunca serac\u0131l\u0131k veya meyve t\u00fcrlerine\nyat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 tercih ediyorlar. <\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\n\u0130statistik Kurumu verilerine g\u00f6re 2020 y\u0131l\u0131nda 23 milyon ton olarak ger\u00e7ekle\u015fen\n\u015feker pancar\u0131 \u00fcretimi, 2021 y\u0131l\u0131nda 21 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Neden\nazal\u0131yor? Kemal Dervi\u015f ile gelen \u015feker pancar\u0131 \u00fcretimindeki kota i\u015fi tekrar ele\nal\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00dcretim artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu\u011fday 20 milyon tondan 19 milyon tona\nd\u00fc\u015fece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunlar sadece birka\u00e7 \u00fcr\u00fcnde \u00f6rnek. Bu\u011fday ithal etmek\nistesek, Rusya\u2019dan almak durumunday\u0131z. Rusya, Suriye, Libya, K\u0131br\u0131s, T\u00fcrk\nD\u00fcnyas\u0131 \u00fclkeleri, Ukrayna, G\u00fcrcistan denklemi hi\u00e7 de kolay gitmiyor. Rusya vermiyorum derse ne yapaca\u011f\u0131z?\nDomatese kota ve di\u011fer sebzelere analiz talebi fiyatlar\u0131 yerle bir etmeye\nyetti. Ba\u015fka \u00fclkelerden alabiliriz miyiz? Alsak nas\u0131l olacak? Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri\nithalat\u0131n\u0131 dolar\u0131n ate\u015fi zaten imkans\u0131z hale getirecek. <\/strong><\/p>\n\n\n\n D\u00fcnya\u2019daki geli\u015fmeleri ad\u0131m ad\u0131m izleyen\nve analiz edenler, g\u0131da krizinin kap\u0131da oldu\u011funu her g\u00fcn s\u00f6yl\u00fcyorlar. Tar\u0131m\nBakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bir kar\u0131\u015f topra\u011f\u0131n bo\u015f kalmamas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor. Peki, bunun\ni\u00e7in ne yap\u0131yoruz?<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019nin ekolojik zenginli\u011fi ihtiya\u00e7\nduydu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerini \u00fcretmeye uygundur. Yeterli \u00fcretimi de\nyapabiliriz. Ancak bunun i\u00e7in sa\u011flam bir planlamaya gidilmesi gerekiyor.\nDolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde acilen \u00f6nlem al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Piyasada \u00fcr\u00fcn\u00fcn\nolmamas\u0131 haline kar\u015f\u0131 stoklamay\u0131 devletimiz yapmal\u0131, hemen piyasaya sunmal\u0131d\u0131r.\n<\/p>\n