Son aylarda T\u00fcrkiye g\u00fcndemini en \u00e7ok\nme\u015fgul eden konular\u0131n ba\u015f\u0131nda ekonomi geliyor. \u00d6zellikle dolarla kendisini\ng\u00f6steren artan d\u00f6viz fiyatlar\u0131, her g\u00fcn\u00fcn en \u00f6zel konusu olarak her yerde,\nherkes taraf\u0131ndan konu\u015fuldu. <\/p>\n\n\n\n
Dolar art\u0131nca ticari faaliyet sekt\u00f6r\u00fc fark\netmeksizin i\u011fneden ipli\u011fe her \u015feyin fiyat\u0131nda art\u0131\u015flar oldu. Bir dolar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 18 TL\u2019ye dayan\u0131nca\nyedi\u011fimizden i\u00e7ti\u011fimize, gezdi\u011fimizden giydi\u011fimize kadar her \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131\ny\u00fckseldi de y\u00fckseldi.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Artan fiyatlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu g\u00fcndemler\naras\u0131nda tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc de yerini ald\u0131. \u00c7ift\u00e7inin \u00fcretebilmesi, \u00fcrettiklerinin\nde ucuz fiyatlara t\u00fcketilebilmesi i\u00e7in tar\u0131msal girdi fiyatlar\u0131 \u00fczerinde\nduruldu. \u00d6zellikle g\u00fcbre fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar \u00e7ok konu\u015fuldu. <\/p>\n\n\n\n Al\u0131nan\nyeni ekonomik tedbirlerin duyurulmas\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131nda 18 TL\u2019ye dayanan dolar\u0131n\nfiyat\u0131 bir gecede tepetaklak oldu. Bir dolar\u0131n fiyat\u0131 6-7 TL geri geldi.\nFiyatlar \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yere geri mi geldi? Tabiki hay\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu durumda ilk akla gelen dolar artarken\ny\u00fckselen fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015fmesi oluyor. D\u00fc\u015fmesi de gerekmez mi? Fiyatlar d\u00fc\u015fecek mi\ndiye bir haftad\u0131r g\u00f6zlemliyorum. Nafile, istenildi\u011fi kadar geri gitmiyor. \u015eubat\n2021\u2019de yine bu k\u00f6\u015fede yazd\u0131\u011f\u0131m \u201cDolar artarken y\u00fckselen fiyatlar d\u00fc\u015fmeyi unuttu\u201d <\/strong>yaz\u0131m akl\u0131ma geldi. <\/p>\n\n\n\n Bu yaz\u0131da \u015fu ifadelere yer\nvermi\u015ftim: \u201cTar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lan girdilerden g\u0131da fiyatlar\u0131na, temizlik\n\u00fcr\u00fcnlerinden in\u015faat malzemelerine, otomobilden kamyona, tar\u0131m aletlerine kadar,\nakl\u0131m\u0131za hangi \u00fcr\u00fcn gelirse d\u00f6vizden etkilenmeyen \u00fcr\u00fcn yoktur. Ancak bug\u00fcne kadar tecr\u00fcbelere dayal\u0131\nolarak \u00f6\u011frendi\u011fimiz bir durum var ki o da dolar veya euro de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fcnce,\nfiyatlar\u0131n geri gelmemesidir.<\/strong> Art\u0131\u015f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz anlamas\u0131na da\nd\u00fc\u015fmemesine ak\u0131l erdiremiyoruz. Akl\u0131m\u0131z, mant\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz ne kadar artt\u0131ysa\no kadar d\u00fc\u015fs\u00fcn istiyor.\u201d<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir de \u015fu soruyu eklemi\u015fim: Peki, t\u00fcketiciye yans\u0131yan\nfiyatlar neden d\u00fc\u015fmedi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tecr\u00fcbe etti\u011fimiz gibi sadece dolara ba\u011fl\u0131 de\u011fil, fahi\u015f\nfiyatlar da geri gelmedi. Bu gidi\u015fle bana g\u00f6re de, \u00e7evremden edindi\u011fim izlenime\ng\u00f6re de fiyatlar d\u00fc\u015fmeyecek. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Artan fiyatlar\u0131n geri d\u00fc\u015fmesinin yolu denetimden\nge\u00e7mektedir. \u00d6zellikle fahi\u015f fiyatlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce denetim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor.\nTar\u0131msal girdilerden g\u00fcbrelerde %400\u2019lere varan art\u0131\u015flar\u0131 %20-30 d\u00fc\u015f\u00fcrmek hi\u00e7\nkimseyi tatmin etmiyor. Seralar\u0131n \u00fczerine \u00e7ekilen plastik \u00f6rt\u00fclerin kilosu 50\nTL olmu\u015f, \u00fcretici bunu nas\u0131l kullanacak?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Muratpa\u015fa \u0130l\u00e7esi Bay\u0131nd\u0131r Mahallesi\u2019nde fahi\u015f olarak\nilanlarda duran 950 bin TL olan yirmi y\u0131ll\u0131k daireye 1.5 milyon yazm\u0131\u015flar. Bu\nart\u0131\u015f\u0131n dolarla ne ilgisi var?<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00f6ylerin i\u00e7lerine kadar bile isteye soktu\u011fumuz ve bu u\u011furda\nveresiye defteri ile sat\u0131\u015f yapan k\u00fc\u00e7\u00fck marketleri yok etti\u011fimiz market\nzincirleri, Ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131na %200 zam yapm\u0131\u015f, %10-20 indirim yap\u0131yor. Dolar\nartarken raflarda \u00fcr\u00fcn yok diye konulmayan, bu arada T\u00fcrkiye iflas ediyor\nalg\u0131s\u0131 da olu\u015fturuluyor, \u015feker bile ucuzlamam\u0131\u015f. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Dolar artt\u0131 fiyatlar artt\u0131, dolar d\u00fc\u015ft\u00fc fiyatlar d\u00fc\u015fmedi.\nAncak d\u00fc\u015fmeli. G\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmeyen f\u0131rsat\u00e7\u0131lara Devletimiz g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermeli, gere\u011fini\nyapmal\u0131d\u0131r. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Marketleri, g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131, otomobil fiyatlar\u0131n\u0131, in\u015faat\nmalzemelerini denetliyoruz diye sosyal medya hesaplar\u0131ndan resim veya video\npayla\u015fmak nafile. Haber ajanslar\u0131na r\u00f6portajlar vermek, gazetelere haber g\u00f6ndermek\nsorunumuzu \u00e7\u00f6zm\u00fcyor. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Hangi sekt\u00f6r olursa olsun, hangi \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131 ne kadar\nartt\u0131, ne zaman artt\u0131 her daim kontrol edilmelidir. Ticarete konu olan her\n\u00fcr\u00fcn\u00fcn maliyeti ilgili kurumlarca daima kontrol edilmelidir. Gerekti\u011finde ba\u015fvurulacak,\nt\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r \u00f6nlemler al\u0131nmaya ba\u015flanacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin maliyetleri bilmezsek\n\u00fcreticinin domatesi 1 lira olsun isteriz. Bu da k\u00f6yl\u00fcy\u00fc bitirir. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n Devletimizin yetkililerinin istedi\u011fi denetimler de tam\nolarak yap\u0131lamayabilir. B\u00fcrokrasinin isteyerek\/istemeyerek sistemi\nt\u0131kayabilece\u011fi \u00f6n g\u00f6r\u00fclmelidir. Bunlar\u0131n da denetlenmesi gerekir. D\u00fcnyan\u0131n\ni\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi k\u00f6t\u00fc zamanlardan T\u00fcrkiyemizi g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n DENET\u0130M olmadan fiyatlar d\u00fc\u015fmez.<\/strong><\/p>\n