Tar\u0131msal \u00fcretimde girdi fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f dikkat \u00e7ekmeye devam ediyor. \u00d6zellikle g\u00fcbre fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f \u00fcreticilere zorluklar ya\u015fat\u0131yor. Buna eklenen zirai m\u00fccadele ila\u00e7lar\u0131n fiyatlar\u0131 \u00fcretimi daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131msal girdilerdeki art\u0131\u015flar sadece bu iki kalem ile de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Tohum fiyatlar\u0131 da art\u0131yor, sebze fidelerinin fiyatlar\u0131 da art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Sera ve di\u011fer \u00f6rt\u00fcalt\u0131 \u00fcretim alanlar\u0131ndaki plastik \u00f6rt\u00fclerin fiyatlar\u0131 da zirvede.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7i \u00fccretleri, arazi i\u015fleme fiyatlar\u0131 ve benzerleri arkas\u0131 arkas\u0131na s\u0131ralanabilecek girdiler h\u0131zla y\u00fckselmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de ekonomik sorunlar ya\u015fan\u0131yor. Evet, bir\u00e7ok \u00fclkeye g\u00f6re ekonomik dar bo\u011faz bizi daha derinden etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Artan girdi fiyatlar\u0131na kar\u015f\u0131n devlet yetkililerimizde \u00f6nlemler almaya, destekler sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca Kovid sonras\u0131nda tar\u0131m ve tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin \u00f6nemi giderek art\u0131yor. Bunu anlamak i\u00e7in asl\u0131nda Kovid s\u00fcrecinin ya\u015fanmas\u0131na gerek yoktu. Nafile, b\u00f6yle oldu.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bir de Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu sava\u015f yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda cereyan ediyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n tam tamlar\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131rken, ba\u015fka \u00fclkeler aras\u0131ndaki gerginlikler de dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 stratejistlerin, analistlerin de dedi\u011fi gibi kriz d\u00f6nemlerinde f\u0131rsatlar da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Yakalanabilen ya da \u00f6ncede g\u00f6r\u00fclebilen f\u0131rsatlar faydaya \u00e7evrilebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 nedeniyle ABD\u2019nin talepleri do\u011frultusunda b\u00fct\u00fcn bat\u0131 ve bunlar\u0131n yan\u0131nda saf tutan \u00fclkeler Rusya\u2019ya yapt\u0131r\u0131m yar\u0131\u015f\u0131na girdiler. Bu yapt\u0131r\u0131mlar neticesinde Rusya\u2019da Avrupa \u00fclkelerine giden do\u011falgaz\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurdu.<\/p>\n\n\n\n Sadece do\u011falgaz ile yetinmedi ve petrol\u00fc de vermiyorum dedi. Bununla da kalm\u0131yor enerji \u00fcretiminde kullan\u0131labilecek her t\u00fcrl\u00fc \u00fcr\u00fcn\u00fc vermiyorum diyor.<\/p>\n\n\n\n Enerji krizi ile k\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7irecek Avrupa\u2019n\u0131n baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlere ba\u011fl\u0131 tar\u0131msal \u00fcretiminde azalmalar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirler. Bu durumda ithalat yoluna gidebilirler.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle ya\u015f meyve sebze ithalat\u0131 bizi yak\u0131ndan ilgilendirebilir. B\u00f6yle talepleri \u00fclke olarak kar\u015f\u0131layabilecek miyiz?<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizin h\u0131zla \u00fcretip ihracat ile d\u00f6viz kazanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Malum, enerji art\u0131\u015f\u0131, hammadde ve d\u00f6vizden dolay\u0131 tar\u0131msal girdilerdeki art\u0131\u015f T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcretimi de s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokuyor. Ancak en az\u0131ndan bulabiliyoruz. \u00dcretebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin ihracat\u0131 i\u00e7in baz\u0131 f\u0131rsatlar kap\u0131m\u0131zda olabilir. Bunu de\u011ferlendirebilmeliyiz. <\/strong>Ancak biliyoruz ki ihracat\u0131n artmas\u0131 ile i\u00e7 piyasadaki meyve-sebze fiyatlar\u0131nda da art\u0131\u015flar olacak.<\/p>\n\n\n\n Devletimizin bu konuda \u00f6nlemler almas\u0131 gerekiyor. \u0130hracat\u0131 artt\u0131r\u0131p, fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol edip ma\u011fduriyetlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Bunun i\u00e7in kamu kurumlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde bulunan tar\u0131msal \u00fcretimler de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n Bo\u015f alanlar \u00fcretime a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n \u0130hracat ile yurt i\u00e7i t\u00fcketime gidecek \u00fcr\u00fcnlerin planlamas\u0131na gidilebilir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin \u0130spanya\u2019da \u00fcretim s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olursa veya di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde azalmalar ya\u015fan\u0131rsa, \u00f6ncelikle Fas gibi \u00fclkelerde \u00fcrettirip alabiliyorlar. B\u00f6yle durumlar da g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Velhas\u0131l kap\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7alacak ihracat f\u0131rsat\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmayal\u0131m. \u00dcretemeyenler almak zorundalar.<\/p>\n\n\n\n Yaz\u0131n\u0131n sonunda tekrar ifade etmek istiyorum. Yurt i\u00e7i fiyatland\u0131rmalarda suistimallerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmelidir. Bunun i\u00e7in DENET\u0130M s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n