Ge\u00e7ti\u011fimiz Cumartesi g\u00fcn\u00fc imar kriziyle bo\u011fu\u015fan K\u0131rcami B\u00f6lgesine u\u011frad\u0131m. Baz\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015fme f\u0131rsat\u0131m oldu. B\u00f6lge sakinleri imar bekledikleri i\u00e7in yenileyemedikleri seralar\u0131nda ye\u015fillik sebzeleriyle u\u011fra\u015f\u0131yorlard\u0131. Baz\u0131lar\u0131 maydanozlar\u0131na bak\u0131m yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, baz\u0131lar\u0131 ne olacak bizim marulun hali diyordu. Baz\u0131 \u00fcreticiler de emek harcayarak ektikleri bitkilerini satamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in s\u00f6kmeye ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin bir \u00fcreticinin dereotu ekti\u011fi seras\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Yem ye\u015fil dereotlar\u0131n\u0131 topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. Neden b\u00f6yle yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sorunca \u201cpara etmiyor, al\u0131c\u0131 bulamad\u0131k, biz de s\u00fcr\u00fcyoruz.\u201d dedi. Bir ba\u015fkas\u0131 ise marul piyasas\u0131 birden \u00e7\u00f6kt\u00fc, bu gidi\u015fle s\u00f6kece\u011fiz diyordu.<\/p>\n\n\n\n
Yani tarlada al\u0131c\u0131 yok. Hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 hala y\u00fcksek gidiyor. Arz fazlas\u0131 da olabilir. Bunlar\u0131 anlayabiliyoruz. Ucuza al\u0131n\u0131r ve ucuza sat\u0131l\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
Peki markette bir ba\u011f dereotu ka\u00e7 liraya sat\u0131l\u0131yordu dersiniz? \u015eirinyal\u0131 Mahallesinde bulunan File Market\u2019e u\u011fram\u0131\u015ft\u0131m. Sebze reyonunun yan\u0131nda ge\u00e7erken bir ba\u011f dereotunun 9.95 TL\u2019ye sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131m dersem, yalan olur. Size resmini sunuyorum.<\/p>\n\n\n\n
Bu konuya Ziraat Odalar\u0131 Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Say\u0131n \u015eemsi Bayraktar\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla bir ba\u015fka a\u00e7\u0131ndan yakla\u015fal\u0131m. Ekim ay\u0131nda \u00fcretici ile market aras\u0131ndaki fiyat fark\u0131 %683 olmu\u015f. Hem de limonda. \u00c7ukurova\u2019da limonlar dal\u0131nda 1 liraya zor sat\u0131l\u0131yor. Ama muazzam bir fiyat fark\u0131 var. Maydanozun tarla ile market fark\u0131 ise %200.<\/p>\n\n\n\n
Bu fiyat farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok sebebi var. Ancak nereden bakarsak bakal\u0131m fark \u00e7ok fazla. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenememesinin sebebi ise bana g\u00f6re uygun ve zaman\u0131nda denetim yap\u0131lamamas\u0131. \u00dcretim planlamas\u0131 belki de esas fakt\u00f6r ama bu istatistik verileri i\u00e7erisindeki planlama bize ne kazand\u0131r\u0131r, belirsiz. Bunu zamanla g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Merak etti\u011fim baz\u0131 sorular var.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u0131kar\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yeni hal yasas\u0131nda market zincirlerinin do\u011frudan \u00fcreticiden mal alamayaca\u011f\u0131 ifade ediliyordu. Peki do\u011frudan \u00fcreticiden mal al\u0131rken fiyatlar\u0131 kontrol edebildik mi ki halden al\u0131nca kontrol edece\u011fiz?<\/p>\n\n\n\n
\u00dcreticiler hale sebze-meyvesini sat\u0131p komisyon vermekten ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131 i\u00e7in tarladan pazarc\u0131ya ya da marketlere sat\u0131\u015f yapmak istiyorlar. Yani asl\u0131nda daha ucuza sat\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
Market ya da pazarlarda bu ucuzluk t\u00fcketiciye yans\u0131t\u0131l\u0131yor mu? Elbette ki hay\u0131r. Pahal\u0131 al\u0131nca daha pahal\u0131 sat\u0131lmayacak m\u0131?<\/p>\n