Son y\u0131llarda d\u00fc\u015fen ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 mevcut su kaynaklar\u0131 \u00fczerinde etkili olmaya devam ediyor. Su kaynaklar\u0131m\u0131z risk alt\u0131nda olmas\u0131na ra\u011fmen, bu riskin etkilerini \u00fclke olarak hen\u00fcz \u00e7ok yak\u0131ndan hissetti\u011fimiz s\u00f6ylenemez.<\/p>\n\n\n\n
Ya\u011f\u0131\u015f d\u00fczensizli\u011fi ise kendisini iklim krizi olarak konu\u015fturmaya devam ediyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde haz\u0131rlanan bir kanun ile v\u00fccut bulurken, bu konu k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte farkl\u0131 senaryolarla dile geliyor.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi su krizi \u00fczerinden de\u011ferlendirildi\u011finde, konu giri\u015fte bahsetti\u011fimiz riski hissetmemize yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ancak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili baz\u0131 \u00fclkelerin k\u00fcresel d\u00fczenlemelere kat\u0131lmamas\u0131 ise konunun ba\u015fka bir boyutu. \u00d6rne\u011fin Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 elinden tersiyle geri \u00e7eviren b\u00fcy\u00fck \u00fclkeler var.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili yap\u0131lan Kanun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ise durduruldu. Bu konunun a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve bilgilendirici toplant\u0131lar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar ya da iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kanunuyla ilgili \u00f6ng\u00f6r\u00fcler yabana at\u0131lacak cinsten de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Mevcut su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 konusunda da yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok \u015fey var.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin 2020 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re toplam su potansiyeli 27 milyar metrek\u00fcpt\u00fcr. Bunun 44 milyar metrek\u00fcp\u00fc (%77) \u00e7e\u015fitli maksatlarla sulama suyu olarak de\u011ferlendiriliyor. Geriye kalan 13 milyar metrek\u00fcp (%23) i\u00e7me suyu, ve sanayi amac\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Su t\u00fcketimi her sekt\u00f6r i\u00e7in art\u0131\u015f e\u011filimindedir. \u00d6rne\u011fin madencilik sekt\u00f6r\u00fc taraf\u0131ndan yeralt\u0131 ve y\u00fczey suyundaki t\u00fcketim 2018 y\u0131l\u0131nda %2,4 iken, 2020 y\u0131l\u0131nda bu rakam %4,7 olmu\u015ftur. Madencilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n kaymas\u0131 ya da yer de\u011fi\u015ftirme risklerini de unutmayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Hem d\u00fcnya genelinde hem de \u00fclkemizde n\u00fcfus h\u0131zla artmaya devam ediyor. N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131yla birlikte su t\u00fcketimi de artmaya devam edecek. Bir yandan da ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 d\u00fczensiz ya da yeterli de\u011fil. Bu durum bizi acil \u00f6nlem almaya itmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak \u00f6nlem al\u0131rken ger\u00e7eklerden kopmamam\u0131z gerekiyor. \u00d6rne\u011fin tar\u0131m alanlar\u0131ndaki sulaman\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ad\u0131na \u00f6nlemler geli\u015ftirilirken izinsiz sondajlara duyars\u0131z kalamay\u0131z. Hatta ilimizde bir yerel se\u00e7im zaman\u0131nda bir il\u00e7emizde y\u00fczlerce sondaja g\u00f6z yumulmas\u0131n\u0131 nereye koyaca\u011f\u0131z. Neredeyse 10 y\u0131l \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f bu hata yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 nas\u0131l etkilemi\u015ftir?<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131m alanlar\u0131nda sulama suyuyla ilgili al\u0131nacak \u00f6nlemlerin ba\u015f\u0131nda baz\u0131 b\u00f6lgelere su verilmemesi olacakt\u0131r. Bu konuda al\u0131nan kararlar barajlardaki su seviyesine ba\u011fl\u0131 olarak duyulmaya ba\u015flad\u0131 bile.<\/p>\n\n\n\n
Ayd\u0131n\u2019da tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n %50\u2019sine su verilmeyece\u011fi s\u00f6yleniyor. Adana ilimizde de benzer \u00f6nlemler al\u0131nmaya ba\u015flad\u0131. Anla\u015f\u0131lan \u00fclke genelinde barajlardaki duruma g\u00f6re \u00f6nlemler al\u0131nmaya devam edecek.<\/p>\n\n\n\n
Fakat sulama suyundaki k\u0131s\u0131tlaman\u0131n ge\u00e7ici bir \u00f6nlem oldu\u011fu ve sadece y\u0131l\u0131 ya da d\u00f6nemleri kurtarmaya yetece\u011fini unutmayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Su varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u015fu konulara da dikkat etmeliyiz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1- \u0130zinsiz sondaja m\u00fcsamaha g\u00f6sterilmemeli. Suyun korunmas\u0131nda imtiyazl\u0131, zengin, kamu kurumu, in\u015faat i\u015fleri ya da torpilli ay\u0131r\u0131m\u0131 gelece\u011fimizi riske ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 2- Mermercilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle yeralt\u0131 sular\u0131na etkisi detayl\u0131 incelenmelidir. Yine ayr\u0131ma veya imtiyaza izin verilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n 3- Tar\u0131m alanlar\u0131ndaki bas\u0131n\u00e7l\u0131 sulama sistemleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya devam etmelidir. Bu konudaki desteklemelerde proje yazd\u0131rma gibi konularda arac\u0131lara gereksiz para harcamalar\u0131na dikkat edelim.<\/p>\n\n\n\n 4- Su g\u00f6letleri ya da baraj yap\u0131lacak yerlerde yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 5- Ya\u011fmur suyu hasad\u0131 konusunda hem tar\u0131m alanlar\u0131nda hem de \u015fehirlerde aceleci olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Kaynak: https:\/\/sutema.org\/<\/p>\n