T\u00fcrkiye\u2019de sera ve \u00f6rt\u00fcalt\u0131 kavram\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmakta ya da yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rt\u00fcalt\u0131 terimi kapsay\u0131c\u0131d\u0131r. Yani cam sera, plastik sera, y\u00fczey \u00f6rt\u00fcs\u00fc, y\u00fcksek t\u00fcnel ve al\u00e7ak t\u00fcnel \u00f6rt\u00fcalt\u0131 kavram\u0131 i\u00e7erisine dahil olurlar.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin toplam \u00f6rt\u00fcalt\u0131 alan\u0131 2024 y\u0131l\u0131 itibariyle 776 bin dekar kadard\u0131r. Bunun yakla\u015f\u0131k 56 bin dekar\u0131n\u0131 cam sera, 453 bin dekar\u0131n\u0131 plastik sera, 104 bin dekar\u0131n\u0131 y\u00fcksek t\u00fcnel ve 163 bin dekar\u0131n\u0131 al\u00e7ak t\u00fcneller olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Toplam sebze \u00fcretimimiz yakla\u015f\u0131k 34 milyon ton olup bunun 5,5 milyon tonu \u00f6rt\u00fcalt\u0131 alanlardan elde edilmektedir. Toplam i\u00e7erisindeki miktar az gibi g\u00f6r\u00fcnse de ekonomik getiri ve \u00f6zellikle k\u0131\u015f d\u00f6nemindeki ihracat ekonomisi i\u00e7in \u00f6rt\u00fcalt\u0131 alanlar kendinden fazlaca s\u00f6z ettirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle serac\u0131l\u0131k faaliyetleri sebze \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli gelir kaynaklar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Serac\u0131l\u0131k faaliyetlerini sadece \u00fcretilen sebze ve sebzelerin de\u011ferlendirilmesi olarak g\u00f6rmemek gerekiyor. Serac\u0131l\u0131k faaliyetlerini geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Seralar\u0131n yap\u0131 malzemelerinin temini, \u00fcretimi, ithalat\u0131, ihracat\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sekt\u00f6rd\u00fcr. Seralarda kullan\u0131lan \u00f6rt\u00fc malzemeleri de \u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n
Seralar i\u00e7erisinde \u00fcretilen sebzelerin tohumlar\u0131, fideleri, yeti\u015ftiricilik s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan malzemeleri, ilac\u0131, g\u00fcbresi vb. girdilere dikkat etti\u011fimizde m\u00fcthi\u015f bir ekonomik faaliyet alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca \u00f6nemli de bir istihdam alan\u0131d\u0131r. Bu istihdam\u0131 say\u0131lan ve say\u0131lmayan istihdam diye d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Aileler i\u00e7in kazan\u00e7 kap\u0131s\u0131 olmas\u0131 ve ge\u00e7imini buradan sa\u011flayanlar i\u015f sahibi olmak i\u00e7in bir yerlere asla kay\u0131t b\u0131rakmazlar.<\/p>\n\n\n\n
Son y\u0131llarda rak\u0131m\u0131 y\u00fcksek yerlerde, yani yayla b\u00f6lgelerinde yap\u0131lan serac\u0131l\u0131k faaliyetleri yetkililerimiz taraf\u0131ndan ayr\u0131ca incelenmelidir. \u00d6rne\u011fin Antalya\u2019n\u0131n Elmal\u0131 il\u00e7esindeki sera varl\u0131\u011f\u0131 resmi rakamlara g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 20 bin dekar kadar. Bu y\u0131llard\u0131r \u00fcretimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Kumluca\u2019n\u0131n yar\u0131s\u0131 kadar demektir. Yap\u0131lan yeni sera alanlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 b\u00fcy\u00fck alanlardan olu\u015furken bir k\u0131sm\u0131 da k\u00fc\u00e7\u00fck alanlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca son y\u0131llarda Jeotermal enerji kaynaklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgelerde b\u00fcy\u00fck sera alanlar\u0131 kuruluyor ve topraks\u0131z \u00fcretim yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Yine son y\u0131llarda organize tar\u0131m b\u00f6lgeleri, organize serac\u0131l\u0131k b\u00f6lgelerinden \u00e7ok\u00e7a bahsediliyor. Buralardaki \u00fcretimin \u015fekli ve etkisi hakk\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin fazla bilgi sahibi olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
Serac\u0131l\u0131k faaliyetlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi i\u00e7erisinde farkl\u0131la\u015fan girdiler sa\u011flayan b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck firmalar\u0131n y\u00f6nlendirdi\u011fini kabul etmeliyiz ve buna g\u00f6re sekt\u00f6r\u00fc okumal\u0131y\u0131z. Yani her firma olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda.<\/p>\n\n\n\n
Peki k\u0131rsal kesimdeki \u00fcreticileri ki d\u00fc\u015f\u00fcnecek?<\/p>\n\n\n\n
Bu c\u00fcmleleri k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin korunarak geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla yazd\u0131m. Sera alanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck olmas\u0131, organize sera b\u00f6lgeleri gibi geli\u015fmeleri destekliyorum. Fakat bu geli\u015fmelerin kontrols\u00fcz \u015fekilde ilerledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin serac\u0131l\u0131k ile ilgili toplant\u0131larda ihracat i\u00e7in yeni sera alanlar\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Buna ba\u011fl\u0131 olarak da s\u00fcrekli te\u015fviklerle \u00fclkemizin her taraf\u0131ndan yeni sera alanlar\u0131 kuruluyor. Peki bu ne kadar daha s\u00fcrecek?<\/p>\n\n\n\n
B\u00fcy\u00fck sera alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan i\u015fletmelerin bir\u00e7o\u011funun sekt\u00f6r d\u0131\u015f\u0131ndan yat\u0131r\u0131mlar oldu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim. Bu t\u00fcr i\u015fletmelerle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 serac\u0131lar\u0131n rekabet etme \u015fanslar\u0131 maalesef yok.<\/p>\n\n\n\n
Yani k\u00f6ylerimizdeki, kasabalar\u0131m\u0131zdaki serac\u0131l\u0131k faaliyetlerini kendi elimizle d\u0131\u015flam\u0131\u015f olabilece\u011fimizi de hesaba katmal\u0131y\u0131z. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00fcreticilerimizi desteklemez isek ve durumlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmez isek k\u00f6ylerimiz h\u0131zla bo\u015falmaya devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130hracat\u00e7\u0131 il ve il\u00e7elerden sebze temin etmek yerine jeotermal enerji b\u00f6lgelerinden, topraks\u0131z seralardan ihtiyac\u0131n\u0131 temin edecektir. K\u0131sa vadede bu \u00f6nemli g\u00f6z\u00fckse de ihmal edilen k\u00f6yl\u00fc \u00fclkemizin aleyhine olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kapsaml\u0131 k\u0131rsal kalk\u0131nmadan bahsederken bunlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131mda s\u00f6z sahibi yetkililer, k\u00f6ylerin uza\u011f\u0131na kurulan bu alanlarda \u00e7al\u0131\u015facak ki\u015fileri Afganistan\u2019dan getirdi\u011fimizi g\u00f6r\u00fcnce k\u00f6re ve sa\u011f\u0131ra yatmas\u0131n l\u00fctfen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nceden hareket edelim ve mevcut sera alanlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesini sa\u011flayal\u0131m. Ve tabiki di\u011fer tar\u0131msal \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131 da unutmayal\u0131m.<\/p>\n