B\u00fct\u00fcn tar\u0131m arazilerinin kullan\u0131labilmesine y\u00f6nelik son y\u0131llarda mevzuat d\u00fczenlemeleri yap\u0131ld\u0131. Bunlardan birisi de iki y\u0131l \u00fcst \u00fcste i\u015flenmeyen tar\u0131m arazisinin devlet taraf\u0131ndan kiraya verilmesi konusudur.<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131msal \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin kendine yeterlili\u011finin sa\u011flanmas\u0131, ihracat\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi a\u00e7\u0131lardan do\u011fruda g\u00f6z\u00fcken bir uygulama oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak bu t\u00fcr bir uygulaman\u0131n yap\u0131lacak olmas\u0131 baz\u0131 sorular\u0131 da akla getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Konunun detaylar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde a\u00e7abiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00fczenleme \u201c\u0130\u015flenmeyen Tar\u0131m Arazilerinin Tar\u0131msal Ama\u00e7l\u0131 Kiraya Verilmesine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik\u201d<\/strong> ile yap\u0131ld\u0131 ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n Bu Y\u00f6netmelik m\u00fclkiyeti ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ait ve \u00fcst \u00fcste iki y\u0131l s\u00fcreyle i\u015flenmeyen tar\u0131m arazilerinin, Bakanl\u0131k\u00e7a tar\u0131msal ama\u00e7l\u0131 sezonluk olarak kiraya verilmesine ili\u015fkin i\u015flemleri kaps\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yani bir arazi iki y\u0131l boyunca \u00fcretimde de\u011ferlendirilmediyse ve Arazi Tespit Komisyonu marifetiyle Bakanl\u0131k\u00e7a tespit edildiyse, bu alana kiralamak amac\u0131yla el konulacak. Bakanl\u0131k kiraya verecek.<\/p>\n\n\n\n Peki bu tespit i\u015flemleri nas\u0131l yap\u0131lacak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tespit a\u015famas\u0131nda uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden, kadastro bilgilerinden, co\u011frafi bilgi sistemlerinden, di\u011fer kamu kurumlar\u0131n\u0131n verilerinden yararlan\u0131lacak. Ne g\u00fczel ekilip-dikilmeyen arazinin tespiti ne kadar kolay olacak.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu sat\u0131rlar\u0131 yaz\u0131lan yerden okurken \u00fcretim planlamas\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar akl\u0131ma geldi. \u00dcretim planlamas\u0131 i\u00e7in uzunca bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesi beklenecek, baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde arazi say\u0131mlar\u0131 yap\u0131lacak, sonra planlamaya ge\u00e7ilecek denildi. Arazi kontrol bu kadar k\u0131sa s\u00fcrede bitebiliyorsa ki bence daha k\u0131sa s\u00fcrede de bitebilir, bu durumda \u00fcretim planlamas\u0131na da hemen ge\u00e7ebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Arazi tespiti konusunda \u201cekonomik tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lacak\u201d<\/strong> araziler tespit edilecek ve kiralanacak deniliyor. Kazanan arazi kiralanacak demek oluyor bu.<\/p>\n\n\n\n Bu arada daha \u00f6nceden dikili olan bah\u00e7eler ve \u00f6rt\u00fcalt\u0131 alanlar\u0131 bu kapsamda de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n Kira bedeli, Komisyon taraf\u0131ndan takdir edilen rayi\u00e7 kira bedelinden d\u00fc\u015f\u00fck olamayacakm\u0131\u015f. Konut kiralamalar\u0131nda oldu\u011fu gibi ya da konutlarda kredilendirme yap\u0131l\u0131rken belirlenen rayi\u00e7 bedeller akl\u0131ma geldi.<\/p>\n\n\n\n Arazi kiralamalar\u0131nda \u00f6ncelik arazinin bulundu\u011fu yerle\u015fim yerlerindeki ki\u015filere ait olacakm\u0131\u015f. Bu arada ayr\u0131ca sivil toplum kurulu\u015flar\u0131na ve meslek odalar\u0131na yap\u0131lacakm\u0131\u015f.<\/strong> San\u0131r\u0131m son ikisi bu mevzuda kilit anahtar olacak.<\/strong> Bence b\u00f6yle.<\/p>\n\n\n\n Birden fazla istek olursa ihale usul\u00fc olacak. Bu da kamu kurumlar\u0131ndaki ihaleleri akl\u0131ma getirdi.<\/p>\n\n\n\n Al\u0131n size bir konu daha. Kiralayanlar tar\u0131msal desteklerden yararland\u0131r\u0131lacak.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hemen akl\u0131ma gelen notlar\u0131 tekrar yaz\u0131m. Tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n \u00fcretim i\u00e7erisinde olmas\u0131 ve tar\u0131m alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Bunu bir tar\u0131mc\u0131 olarak sonuna kadar destekliyorum.<\/p>\n\n\n\n Ancak \u015fu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 da \u00f6nemli buluyorum.<\/p>\n\n\n\n -Bir \u00e7ift\u00e7i s\u00fcrekli zarar etti\u011fi baz\u0131 \u00fcr\u00fcnleri s\u00fcrekli olarak yeti\u015ftirmek zorunda m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n -\u00d6rne\u011fin bu\u011fday \u00fcreticisi s\u00fcrekli zarar ediyorsa ve ekonomik darl\u0131kta arazi \u00fczerine sera yapt\u0131ram\u0131yorsa, bu ki\u015finin arazisini kiraya m\u0131 verilecek?<\/p>\n\n\n\n -Kiraya verilen ki\u015fi ya da STK, Meslek Odas\u0131 ayn\u0131 alanda arazi sahibinin zarar etti\u011fi \u00fcr\u00fcn\u00fc m\u00fc yeti\u015ftirecek?<\/p>\n\n\n\n -Yani tah\u0131llar para etmedi ise \u00e7ift\u00e7i biraz zarara mola veriyorum derse, arazine el konulacak ve kiralanacak. Yerine gelenler ne yeti\u015ftirecek?<\/p>\n\n\n\n -Arazisini i\u015flemeye vatanda\u015f neden i\u015flemiyor incelenecek mi? \u00d6rne\u011fin gariban ise destek verilecek mi?<\/p>\n\n\n\n -Kiraya verilecek STK\u2019lar hangileri olabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tarlas\u0131ndan para kazanan insanlar san\u0131r\u0131m bo\u015f b\u0131rakmaz. Tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fcnden para kazan\u0131lam\u0131yorsa bir sebebi vard\u0131r. \u0130hracat yoktur, \u00fcretim fazlas\u0131 olmu\u015ftur vb. Bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek daha ak\u0131ll\u0131ca olmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n -K\u00f6yler bo\u015fal\u0131rken, kiralanacak arazilerin sahipleri sizce k\u00f6ylerde ya\u015famaya devam eder mi bo\u015falt\u0131r m\u0131?<\/p>\n\n\n\n Toprak sahiplerinin topraklar\u0131n\u0131 kiralatmak yerine neden i\u015flemedi\u011fi tespit edilmeli ve bu y\u00f6nde destek verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Son ya\u015fanan yang\u0131nlar k\u00f6y sahiplerinin ne derece \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n