T\u00fcrk tar\u0131m\u0131n \u00e7ok fazla problemi oldu\u011funu ve bunlar\u0131n bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fini her daim ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc \u00fclkemiz i\u00e7in stratejik \u00f6neme sahiptir. \u0130hmal edilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n problemlerinden birisi de ihra\u00e7 etti\u011fimiz \u00fcr\u00fcnlerin s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131ndan geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesidir. \u00d6zellikle Avrupa \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 \u00fclkelerden geri d\u00f6nen ya\u015f sebze-meyvelerimiz ger\u00e7ekten zehirli mi?<\/p>\n\n\n\n
Ya g\u00fcndeme geldi\u011fi kadar \u00f6nemli bir tehlike yoksa! Bu durumda \u00e7ift\u00e7ilerimize, ihracat\u00e7\u0131m\u0131za yaz\u0131k de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n bu k\u0131sm\u0131 hi\u00e7 g\u00fcndeme bile gelmiyor. \u00c7ift\u00e7inin zarar\u0131 \u00fczerine ihracat\u0131n kesintiye u\u011framas\u0131 i\u015fi katmerlendiriyor. Sorunlar\u0131n dile getirildi\u011fi gibi ac\u0131mas\u0131zl\u0131klar\u0131n da dile getirilmesi gerekir. Konuyu Antalya Milletvekili, Zir. M\u00fch. Hilmi Durgun g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n Durgun, Meclis konu\u015fmas\u0131nda pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131yla ilgili bas\u0131n ve sosyal medyada bir bardak suda f\u0131rt\u0131nalar kopar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/strong> Konu\u015fmas\u0131nda ya\u015f sebze-meyve ihracat\u0131n\u0131n %35\u2019ni Ba\u011f\u0131ms\u0131z Devletler Toplulu\u011fu\u2019na yani Rusya Ukrayna ve Belarus\u2019a, %32\u2019sinmi Avrupa Birli\u011fi\u2019ne, %24\u2019\u00fcn\u00fc de Orta Do\u011fu \u00fclkelerine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Durgun, \u00fclkemizde zirai ila\u00e7lar\u0131n hem Avrupa Birli\u011fi\u2019nde hem de G8 (en geli\u015fmi\u015f 8 \u00fclke) \u00fclkelerindeki \u201cruhsatland\u0131rma\u201d kriterlerine g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n Vekil Durgun kimsenin dikkat etmeden konu\u015ftu\u011fu MRL de\u011ferleriyle ilgili \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cMaksimum pestisit kal\u0131nt\u0131 de\u011feri, yani MRL de\u011ferleri de AB ile birebir ayn\u0131d\u0131r. \u0130hracat\u0131m\u0131z\u0131n %90\u2019n\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz \u00fclkelerin de beslenme ve t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re ayr\u0131 ayr\u0131 pestisit MRL limitleri vard\u0131r. Mesela tebuconazole etken maddesi kullan\u0131lan nar, e\u011fer Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ihra\u00e7 edilirse 0.01 ppm kabul edilen MRL de\u011feri, Rusya\u2019ya ihra\u00e7 edilirse tam 30 kat daha fazla olan 0.3 ppm olarak kabul edilmektedir. Analizde 0.02 \u00e7\u0131kan bir de\u011fer Avrupa taraf\u0131ndan kal\u0131nt\u0131l\u0131 kabul edilirken, Rusya taraf\u0131ndan kal\u0131nt\u0131 olarak de\u011ferlendirilmemektedir.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Yani bir taraftan geri geliyor, bir tarafa g\u00f6nderilmeye devam ediyor. Rusya bir AB \u00fclkesi de\u011fil, bizim i\u00e7in Avrupa \u00f6nemli diyen varsa, konu\u015fman\u0131n devam\u0131nda bu konuda var. AB \u00fclkelerinin \u00e7ifte standard\u0131 ya da bir\u00e7ok konuda oldu\u011fu gibi tar\u0131mda da i\u015fine geldi\u011fi gibi davranmas\u0131 s\u00f6z konusu.<\/p>\n\n\n\n Hilmi Durgun konu\u015fman\u0131n devam\u0131nda \u201cAyr\u0131ca Avrupa Birli\u011fi s\u0131kl\u0131kla MRL de\u011ferlerini de\u011fi\u015ftirerek geribildirimlere neden olmaktad\u0131r. Mesela \u201cpyridaben\u201d etken maddesi i\u00e7in biberde 0.5 olan de\u011feri 2019 y\u0131l\u0131nda tam 50 kat azaltarak 0.01\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ve o y\u0131l 65 adet geri bildirime neden oldu. Ayn\u0131 Avrupa Birli\u011fi ayn\u0131 etken maddenin biberdeki de\u011ferini 2020 y\u0131l\u0131nda 30 kat artt\u0131rarak 0.3 \u00e7\u0131kard\u0131 ve \u015fu an geri bildirim alm\u0131yoruz.\u201d <\/strong>dedi.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 konu\u015fmada 2024 y\u0131l\u0131nda bin t\u0131rdan sadece bir t\u0131r \u00fcr\u00fcn\u00fcn geri geldi\u011fi ve bunun sebebini de sadece kal\u0131nt\u0131ya ba\u011flanamayaca\u011f\u0131, kalite, anla\u015fmazl\u0131klar, belge eksikli\u011fi gibi nedenleri oldu\u011funu s\u00f6ylendi. Bir de EFSA (Avrupa Birli\u011fi G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Otoritesi) taraf\u0131ndan da \u00fclkemiz riskli \u00fclkelerden birisi de\u011filse kopar\u0131lan f\u0131rt\u0131na kimin i\u015fine yar\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n Pestisit denilince r\u00fczgar ekip f\u0131rt\u0131na bi\u00e7meden i\u015fin teknik k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ral\u0131m. Bakanl\u0131k yetkilileri de aceleyle re\u00e7eteli sataca\u011f\u0131z demesin. Zaten re\u00e7eteli sat\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiyemizde tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc \u00fcreticilerin durumu gibi gariban. Ayn\u0131 futbolumuz gibi, herkesin bildi\u011fi ve konu\u015ftu\u011fu bir sekt\u00f6r. Yukar\u0131daki teknik bilgileri g\u00fcndeme getirmek belki yine gereksiz kalacak ama olsun, en az\u0131ndan tar\u0131m\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan taraf\u0131m\u0131z belli.<\/p>\n\n\n\n Bu arada Meclis\u2019teki konu\u015fmada \u00fcreticilerin son aylardaki durumu da dile getirildi. Kullan\u0131lan ifadeler aynen \u015f\u00f6yle ve \u00e7ok do\u011fru: \u201cSabah\u0131n erken saatlerinden ak\u015fam\u0131n ge\u00e7 saatlerine kadar eme\u011finin pe\u015finde olan \u00e7ift\u00e7ilerimizin y\u00fcz\u00fc maalesef g\u00fclmemektedir. Ortalama 1 kg domatesin toptanc\u0131 halinde \u00e7ift\u00e7iden al\u0131m fiyat\u0131, 1 kg domatesin g\u00fcncel \u00fcretim maliyetinin alt\u0131ndad\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131ldan bug\u00fcne kadar, tar\u0131msal girdilerden tohum, fide, ila\u00e7, naylon, g\u00fcbre, i\u015f\u00e7ilik ve mazot fiyat\u0131 ortalama %50 oran\u0131nda artm\u0131\u015fken, toptanc\u0131 halinde \u00e7ift\u00e7inin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn sat\u0131\u015f fiyat\u0131 yine ge\u00e7en sene bug\u00fcnlere g\u00f6re neredeyse yar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7ift\u00e7ilerimiz mahsullerini maliyetlerinin \u00e7ok alt\u0131nda, zarar\u0131na satmak mecburiyetinde kalmaktad\u0131rlar.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ne diyelim, do\u011fruya do\u011fru. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc ihmal edilmemelidir. \u00c7ift\u00e7iler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. \u00c7ift\u00e7iler k\u00f6ylerin, k\u0131rsal\u0131n, gelece\u011fimizin bek\u00e7ileridir.<\/p>\n