Ge\u00e7en y\u0131l g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sinyal g\u00f6nderen tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc, b\u00fct\u00fcn \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 kapatarak karanl\u0131kta h\u0131zl\u0131ca dibe do\u011fru yol almaya devam ediyor. Neredeyse \u00e7ak\u0131ld\u0131 \u00e7ak\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n
Tar\u0131m\u0131n zorlu yolculu\u011funa hepimiz \u015fahitlik ederken, bizler elimizden geldi\u011fince dillendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, baz\u0131lar\u0131 izlemeye devam etti. Hala da devem ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Yetkililer mi?<\/strong> Onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bir \u015feyler yapmak isterken, bir k\u0131sm\u0131 k\u00f6r ve sa\u011f\u0131r desek acaba haks\u0131zl\u0131k yapm\u0131\u015f olur muyuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7ift\u00e7i kazanam\u0131yor, batacaklar, bu b\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez dedik. \u00dclkemizin zor zamanlar\u0131nda \u00e7ift\u00e7ilerimizin \u00fcrettiklerine maliyete dayal\u0131 fiyatland\u0131rma yap\u0131ls\u0131n bile yazd\u0131k. \u00c7ift\u00e7ilerin \u00fcretim maliyetlerinin haricinde, tarladan al\u0131nan \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131n\u0131n \u00fczerine bir\u00e7ok maliyet biniyor dedik. Bu konular yerel bas\u0131ndan, gazetelere, TV ekranlar\u0131na, sosyal medya ara\u00e7lar\u0131na kadar her yerde dillendirildi.<\/p>\n\n\n\n Ne yaz\u0131k ki, hal bu hal, art\u0131k sebze-meyve sekt\u00f6r\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere tar\u0131m\u0131m\u0131z s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez halde.<\/p>\n\n\n\n Bu durumu Migros CEO\u2019su ve \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 \u00d6zg\u00fcr \u00d6mer Tort ta \u015fu s\u00f6zlerle ortaya koydu: \u201c\u00dcr\u00fcn Antalya\u2019da 5 lira, \u0130stanbul\u2019da 35 lira. Bunun \u00e7ok basit bir matemati\u011fi var. Rand\u0131manl\u0131 \u00fcretim yoksa s\u0131f\u0131r maliyetli bir \u00fcr\u00fcn\u00fc \u0130stanbul\u2019da satman\u0131n maliyeti 21 lira. \u00dcretici 5 liraya \u00fcretmez. Tedarik maliyetini ve ortak \u00fcretim maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmemiz \u015fart.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcrk \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 Konfederasyonu (T\u00dcRKONFED)\u2019nun 26. \u0130\u015f D\u00fcnyas\u0131 Zirvesi\u2019nde konu\u015fan Tort\u2019un s\u00f6yledikleri tar\u0131m\u0131n i\u00e7inde bulunanlar\u0131n s\u00f6ylediklerine \u00e7ok benzer. Yakla\u015fan g\u0131da krizine de \u0131\u015f\u0131k tutuyor:<\/p>\n\n\n\n \u201c\u00dcretici para kazanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tarlay\u0131 terk ediyor. Maliyetlerin alt\u0131ndan kalkam\u0131yor. Bu tempoda gidersek T\u00fcrkiye\u2019de satacak \u00fcr\u00fcn bulamayabiliriz.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Y\u0131llard\u0131r k\u00f6yler bo\u015fal\u0131yor, \u00fcreticinin ya\u015f ortalamas\u0131 art\u0131yor, deniliyor. Ekilip-dikilmeyen tarlalara el konulacak, kiraya verilecek diye yasa \u00e7\u0131kar\u0131yoruz. Akdeniz Man\u015fet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da bunu not d\u00fc\u015ft\u00fck. Kiraya verince \u00e7ift\u00e7inin kazanamad\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcnler mi \u00fcretilecek diye sorduk? Sizce bu maliyetlerle ve sat\u0131\u015f fiyatlar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n Migros CEO\u2019sundan ciddi bir uyar\u0131 daha geliyor: \u201cBu tempoda gidersek T\u00fcrkiye\u2019de satacak \u00fcr\u00fcn bulamayabiliriz. O zaman ithalat furyas\u0131n\u0131n i\u00e7inde g\u0131day\u0131 da bu payda\u015flardan biri haline getirmek zorunda kalabiliriz diye kayg\u0131m\u0131z var.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Y\u0131llar \u00f6nce kurbanl\u0131k hayvan ithalat\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n e\u015fi Emine Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cithalat lobisi\u201d<\/strong>nden bahsetti\u011fi akl\u0131ma geldi.<\/p>\n\n\n\n Evet, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc \u00e7ok \u00e7ok zor durumda. Hele sebze ve meyve sekt\u00f6r\u00fc felaketi ya\u015f\u0131yor diyebiliriz. H\u0131yar \u00fcreticisi, biber \u00fcreticisi, mandarin \u00fcreticisi, ye\u015fillik \u00fcretenler, velhas\u0131l neredeyse b\u00fct\u00fcn alanlarda zarar ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n Migros CEO\u2019nun dedi\u011fi gibi bedava al\u0131nan \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u0130stanbul\u2019a ula\u015fana kadar fiyat\u0131 21 lira oluyor. Domates \u00f6rne\u011finden \u00fcreticinin 20-30 lira maliyetini koyal\u0131m. Fiyat 40 liran\u0131n \u00fczerinde. Bu i\u015fi yapanlar para kazan\u0131rsa fiyat\u0131n ne olaca\u011f\u0131 ortada.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcne kadar maliyeti olu\u015fturan unsurlara dokun(a)mad\u0131k. D\u00f6viz artt\u0131 maliyet artt\u0131, petrol fiyatlar\u0131 artt\u0131 maliyet artt\u0131. Ama d\u00fc\u015fmek bilmedi. Asgari \u00fccrete zam geldi maliyet artt\u0131. Bunun nereye kadar s\u00fcrmesini bekliyoruz ki?<\/p>\n\n\n\n Evet, \u00e7ift\u00e7iler yaln\u0131z. Kimseleri yok. Onlar\u0131n sesi da\u011f\u0131n\u0131k. Bir derbi ma\u00e7\u0131ndaki ses kalabal\u0131\u011f\u0131 gibi. Ayn\u0131 s\u00f6zlerle tezah\u00fcrat yok ama.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ift\u00e7ilerin kazanamamas\u0131 bir\u00e7ok sekt\u00f6r\u00fc yak\u0131ndan ilgilendirecek. Anneleri, babalar\u0131, kom\u015fular\u0131 etkileyecek. \u0130nsanlar ya\u015famak isteyecekler. Ya\u015famak isteyen insan ne yapmak gerekirse onu yapacaklar.<\/p>\n\n\n\n Yani insanlar\u0131n sosyal ya\u015fam\u0131 da etkilenecek.<\/strong> L\u00fctfen sosyal taraf\u0131 derken iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Sadece sinema, tiyatro, gezmek ve g\u00f6rmekten bahsetmiyorum.<\/strong><\/p>\n