Tar\u0131m\u0131n stratejik bir sekt\u00f6r oldu\u011funu s\u00f6ylemek, yazmak art\u0131k kli\u015fele\u015fmi\u015f durumda. Art\u0131k bu ifadeden g\u0131na geldi s\u00f6ylemlerini duymaya ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Madem stratejik bir sekt\u00f6r, o zaman gere\u011fini yapmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Stratejik \u00f6nemin i\u00e7ine bir de tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sigortalanmas\u0131n\u0131 ekleyebiliriz. A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyelim: \u201cGelecek tar\u0131ms\u0131z olmaz. Tar\u0131m da sigortas\u0131z olmaz.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bu iki c\u00fcmleye gelmemizin sebeplerini bir\u00e7ok konuya ba\u011flayabiliriz. K\u0131sacas\u0131 da asl\u0131nda iklim krizinin, artan do\u011fal afetlerin ve k\u0131r\u0131lgan ekonomi ko\u015fullar\u0131n\u0131n en k\u0131sa \u00f6zetidir. Ancak ne yaz\u0131k ki bug\u00fcn tar\u0131m sigortalar\u0131, olmas\u0131 gereken g\u00fcven ortam\u0131n\u0131 \u00fcretici nezdinde tam anlam\u0131yla sa\u011flayamamaktad\u0131r. Oysa sigorta sistemi, \u00e7ift\u00e7iyi ayakta tutmak ve \u00fcretimin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcreticileri sigortaya y\u00f6nlendirmek, sadece yasal d\u00fczenlemelerle ya da zorunluluklarla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. As\u0131l \u00f6nemli olan, \u00fcreticiyi cesaretlendirecek, g\u00fcven verecek uygulamalar\u0131n ortaya konulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn sahada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan baz\u0131 ya\u015fananlar ise tam tersine, \u00fcreticinin sigortaya olan iste\u011fini ve talebini azaltmaktad\u0131r. Bu durum, tar\u0131m sigortalar\u0131n\u0131n gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir risk ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle sel, f\u0131rt\u0131na, hortum gibi ani ve y\u0131k\u0131c\u0131 do\u011fal afetler sonras\u0131nda yap\u0131lan ekspertiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na y\u00f6nelik \u015fik\u00e2yetler her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktad\u0131r. Son ya\u015fanan sel olaylar\u0131nda TARS\u0130M ile ilgili dile getirilen sorunlar, \u00fcreticilerin isteksizliklerinin sebeplerini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. \u00dcreticiler u\u011frad\u0131klar\u0131 zarar\u0131n ekspertiz raporlar\u0131na tam olarak yans\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya\u015fan\u0131lan afetlere kar\u015f\u0131 duyars\u0131zl\u0131klar sergilendi\u011fini, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ekspertizinin kaza ge\u00e7iren arabaya benzemedi\u011fini dile getirmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fal afetten \u00e7\u0131kan bir \u00fcretici i\u00e7in en \u00f6nemli beklenti, adil ve h\u0131zl\u0131 bir de\u011ferlendirmedir. Zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f tarlaya, seraya ya da bah\u00e7eye gelen ekspertizin yakla\u015f\u0131m\u0131, kullan\u0131lan dil ve haz\u0131rlanan rapor do\u011frudan g\u00fcven duygusunu belirlemektedir. E\u011fer \u00fcretici, \u201cNas\u0131l olsa zarar\u0131m kar\u015f\u0131lanmayacak\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131l\u0131rsa, bir sonraki y\u0131l sigorta yapt\u0131rmaktan vazge\u00e7mektedir. Bu durum yaln\u0131zca bireysel bir tercih de\u011fil, sistemin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini tehdit eden zincirleme bir sorundur.<\/p>\n\n\n\n
TARS\u0130M ka\u011f\u0131t \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131 olabilir. Ancak esas s\u0131nav\u0131n\u0131 sahada verir. Afet sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde daha \u015feffaf, daha denetlenebilir ve \u00fcreticiyi merkeze alan bir anlay\u0131\u015fa ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Ekspertiz raporlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli olmas\u0131, \u00fcreticinin itiraz hakk\u0131n\u0131n etkin bir \u015fekilde i\u015fletilmesi ve de\u011ferlendirmelerde b\u00f6lgesel \u015fartlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 art\u0131k bir tercih de\u011fil, zorunluluktur.<\/p>\n\n\n\n
Unutulmamal\u0131d\u0131r ki tar\u0131m sigortas\u0131, sadece bir finansal enstr\u00fcman de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda \u00fcretici ile devlet aras\u0131ndaki g\u00fcven ili\u015fkisinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcven zedelendi\u011finde, sadece sigorta sistemi zarar g\u00f6rmez; \u00fcretim d\u00fc\u015fer, g\u0131da arz\u0131 riske girer ve k\u0131rsal kalk\u0131nma sekteye u\u011frar.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken bellidir: \u00dcreticiyi k\u00fcst\u00fcren de\u011fil, \u00fcreticiye sahip \u00e7\u0131kan bir sigorta anlay\u0131\u015f\u0131. Tespitlerin do\u011fru, \u00f6demelerin adil oldu\u011fu bir sistem. Ancak bu \u015fekilde tar\u0131m sigortalar\u0131 ger\u00e7ek amac\u0131na ula\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gelecek ger\u00e7ekten tar\u0131ms\u0131z olmaz ve tar\u0131m da g\u00fcven olmadan ayakta kalamaz.<\/p>\n\n\n\n
Not:<\/strong> Daha \u00f6nce bu konuyla ilgili yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131 sonras\u0131 TARS\u0130M Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc ileti\u015fime ge\u00e7mi\u015f, kendisiyle verimli bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yapm\u0131\u015ft\u0131m. Samimiyetlerine, ellerinden geleni yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131na inan\u0131yorum. Hepimizin derdi T\u00fcrk tar\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131. Bizler de edindi\u011fimiz bilgiler ve g\u00f6zlemlerle uyar\u0131larda bulunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n