T\u00fcrkiye\u2019de sebze \u00fcretimi son y\u0131llarda sahil ve yayla b\u00f6lgelerinin birbirini takibi \u015feklinde devam ediyor. Ancak bu s\u00fcre\u00e7 planl\u0131 olmay\u0131p, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir yap\u0131 i\u00e7inde ilerliyor.<\/p>\n\n\n\n
Sahil b\u00f6lgelerinde \u00fcretim sona yakla\u015f\u0131rken yaylalarda \u00fcretimin ilk ad\u0131mlar\u0131 at\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u0130yi kazan\u00e7lar\u0131n elde edildi\u011fi d\u00f6nemlerde bu s\u00fcre\u00e7ten herkes memnun kal\u0131rken, piyasan\u0131n daralmas\u0131yla birlikte pi\u015fmanl\u0131klar da art\u0131yor. Nitekim ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l baz\u0131 sebzelerde beklenen kazan\u00e7 sa\u011flanamay\u0131nca kimi \u00fcreticiler seralar\u0131n\u0131 kiraya vermeye ya da satmaya y\u00f6neldi. Yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi ise i\u015fin tuzu biberi oldu.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u0131l sahil b\u00f6lgelerinde baz\u0131 sebzeler sezon ba\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarla piyasaya girmi\u015f, ancak sonras\u0131nda bir toparlanma ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bayram \u00f6ncesinde ise yeniden s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131. \u015eu g\u00fcnlerde fiyatlar\u0131n tekrar toparlanmas\u0131 bekleniyor. Peki, ya fiyatlar d\u00fczelmezse ne olacak?<\/p>\n\n\n\n
Ya da yayladaki \u00fcretimler piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda fiyatlar yine d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131rsa nas\u0131l bir yol izlenecek?<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretim kadar \u00f6nemli olan bir di\u011fer konu da pazarlamad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de sebze \u00fcreticisi genellikle \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc do\u011frudan pazarlama imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011fildir ve hal sistemi ile arac\u0131lara ba\u011f\u0131ml\u0131 durumdad\u0131r. Kendi imk\u00e2nlar\u0131yla pazarlama yapabilenlerin de sat\u0131\u015f kapasiteleri s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum, \u00fcreticinin \u00fcr\u00fcn \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc hasatla birlikte kaybetmesine neden olmakta ve elde edilen gelirin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 arac\u0131 zinciri i\u00e7inde erimektedir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6rg\u00fctlenme yap\u0131s\u0131n\u0131n olmamas\u0131 da \u00fcreticinin pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, \u00fclkemizin \u00e7evresindeki jeopolitik geli\u015fmeler, sava\u015flar ve ekonomik belirsizlikler bu y\u0131l i\u00e7in yeni risk unsurlar\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Hem kuzeyimizde hem de g\u00fcneyimizde ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar, T\u00fcrkiye\u2019yi do\u011frudan etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle \u00fclkemizde \u00fcretim zinciri kendi haline b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin bu y\u0131l, \u00fcretim planlamas\u0131na g\u00f6re yeti\u015ftiricilik yap\u0131labilirdi. Topraklar\u0131m\u0131z bo\u015f kalmas\u0131n, ancak \u00fcretim planl\u0131 ve dengeli \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcls\u00fcn isterdik.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc ihracat pazarlar\u0131nda ya\u015fanabilecek daralma ve lojistik sorunlar, i\u00e7 piyasaya daha fazla \u00fcr\u00fcn y\u00f6nlenmesine neden olabilir. Bu da zaten k\u0131r\u0131lgan olan piyasa dengesini daha da zorlayacakt\u0131r. Bu nedenle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yaz d\u00f6neminin \u00fcretici a\u00e7\u0131s\u0131ndan kolay ge\u00e7meyece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yayla \u00fcretimi asl\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemli bir avantajd\u0131r. Yaz aylar\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu b\u00f6lgelerde \u00fcretim zorla\u015f\u0131rken, serin yaylalarda \u00fcretimin devam etmesi arz s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flar. Ancak bu potansiyel, do\u011fru planlama yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda tersine d\u00f6nerek piyasa \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fturur. Bu noktada yap\u0131lmas\u0131 gereken, \u00fcretimi s\u0131n\u0131rland\u0131rmak de\u011fil, bilin\u00e7li ve dengeli bir \u015fekilde y\u00f6nlendirmektir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, sebze \u00fcretiminde ya\u015fanan sorunlar\u0131n temelinde \u00fcretim eksikli\u011fi de\u011fil, d\u00fczensizlik ve plans\u0131zl\u0131k yatmaktad\u0131r. Yayla \u00fcretimi do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat, kontrols\u00fcz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise ciddi bir risk haline gelmektedir. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc, kendi ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lmayacak kadar stratejik bir aland\u0131r. \u00dcretim planlan\u0131r, pazarlama g\u00fc\u00e7lendirilir ve \u00fcretici desteklenirse, bug\u00fcn ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar yar\u0131n\u0131n kazan\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n