{"id":3113,"date":"2026-08-30T23:40:24","date_gmt":"2026-08-30T20:40:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.demirhalil.com\/?p=3113"},"modified":"2026-08-30T23:40:24","modified_gmt":"2026-08-30T20:40:24","slug":"ortak-alfabe-ortak-terminoloji-ortak-tarih-ortak-gelecek","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.demirhalil.com\/?p=3113","title":{"rendered":"Ortak Alfabe, Ortak Terminoloji, Ortak Tarih, Ortak Gelecek"},"content":{"rendered":"\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz Cuma g\u00fcn\u00fc Sivil D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi (SDD) ve T\u00fcrk \u0130nternet Medya Birli\u011fi (T\u0130MB\u0130R)\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel bir konferansa kat\u0131ld\u0131k. <strong>\u201cDe\u011fi\u015fen Uluslararas\u0131 Sistemde T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n Yeri ve \u00d6nemi\u201d<\/strong> konulu konferans\u0131n konu\u015fmac\u0131s\u0131 T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 Genel Sekreter Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Dr. \u00d6mer Kocaman\u2019d\u0131. Konferans\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan SDD Ba\u015fkan\u0131 Hidayet G\u00fcltekin ve T\u0130MB\u0130R Antalya Temsilcisi Selami \u015eahin\u2019e \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n<p>Gayet bilgilendirici ve soru-cevap \u015feklinde ilerleyen konferansta \u00f6nemli konulara de\u011finildi. Dr. Kocaman\u2019\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca potansiyel de\u011fil, art\u0131k eylem ve proje \u00fcreten bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu vurgulamas\u0131, gelece\u011fe dair \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 veriyordu. Konferansta konu\u015fulan baz\u0131 konular\u0131 k\u0131saca aktarmak isterim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6mer Kocaman, T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcn 4,5 milyon kilometrekarelik bir co\u011frafyay\u0131 temsil etti\u011fini ve yakla\u015f\u0131k 180 milyonu a\u015fan gen\u00e7 ve dinamik bir n\u00fcfusu temsil etti\u011fini vurgulad\u0131. Te\u015fkilat i\u00e7erisinde <strong>Azerbaycan, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, T\u00fcrkiye ve \u00d6zbekistan bulunuyor. G\u00f6zlemci \u00fclkeler de var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kocaman\u2019\u0131n verdi\u011fi bilgiler aras\u0131nda 2 trilyon dolar\u0131 a\u015fan ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fck te var. Ula\u015ft\u0131rma, enerji, ticaret ve dijital projelerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk devletleri co\u011frafyas\u0131ndan ge\u00e7mek zorunda. Kocaman bununla ilgili olarak <strong>\u201cDo\u011fudan bat\u0131ya, kuzeyden g\u00fcneye uzanan t\u00fcm b\u00fcy\u00fck projeler T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerinden ge\u00e7mektedir. Orta Koridor bu anlamda stratejik bir hattan ibaret de\u011fildir, k\u00fcresel ticaretin ana damarlar\u0131ndan biridir.\u201d<\/strong> dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeralt\u0131 zenginlikleriyle k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte kritik bir konumda bulundu\u011funu belirten Kocaman, <strong>\u201cT\u00fcrk devletleri co\u011frafyas\u0131nda 20 trilyon metrek\u00fcp do\u011fal gaz, 40 milyar varil petrol, 42 milyar ton k\u00f6m\u00fcr, d\u00fcnya uranyum rezervlerinin yakla\u015f\u0131k %40\u2019\u0131 bulunuyor.\u201d<\/strong> diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Kocaman konu\u015fmalar\u0131 aras\u0131nda ortak alfabede vard\u0131. 34 harften olu\u015fan ortak bir alfabenin kabul edildi\u011fi, dijital d\u00fcnyaya uygun \u015fekilde Yunus Emre, Hoca Ahmet Yesevi, Gasp\u0131ral\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyetleri \u00f6\u011fretmemiz gerekti\u011fi dile getirildi. Okullarda ortak tarih ile ilgili derslere ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtti. Dr. \u00d6mer Kocaman\u2019\u0131n da \u0131srarla \u00fczerinde durdu\u011fu gibi konu \u00e7ok hassas. B\u00fct\u00fcn T\u00fcrk devletlerinin ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla planlamalar yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Konu\u015fma konular\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131ndaki e\u011fitime ve tabiki \u00fcniversitelere de geldi. Bu konuda da \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131. Ben de baz\u0131 T\u00fcrk cumhuriyetlerini g\u00f6rme \u015fans\u0131 olan birisi olarak soru cevap k\u0131sm\u0131nda s\u00f6z ald\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011frenci ve \u00f6\u011fretim elaman\u0131 de\u011fi\u015fimlerinin \u00f6nemli oldu\u011funu, Erasmus kapsam\u0131n\u0131n genel olarak bat\u0131 \u00fclkelerine y\u00f6neldi\u011fini, Mevlana De\u011fi\u015fim Program\u0131\u2019n\u0131n da projeye ba\u011fland\u0131ktan sonra i\u015flerli\u011fini kaybetti\u011fini ifade ettim. Ve Mevlana ve Orhun s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili olarak neler planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordum.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Kocaman, Orhun s\u00fcrecinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha aktif olarak hayata ge\u00e7ece\u011fini ve Orhun s\u00fcrecinin ekonomik y\u00fck\u00fcn\u00fcn Azerbaycan taraf\u0131ndan y\u00fcklenece\u011fini s\u00f6yledi. \u0130lham Aliyev\u2019in bu s\u00fcreci g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00fcstlendi\u011fini belirtti. Ancak Orhun s\u00fcrecinin tek y\u00f6n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fil, T\u00fcrk devletleri aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 de\u011fi\u015fimler \u015feklinde olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Bence de \u00e7ok do\u011fru bir karar.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00f6nerilerimden birisi de T\u00fcrk devletlerindeki \u00fcniversitelere kendilerini g\u00f6revlendirtenlere dikkat edilmesi gerekti\u011fiyle ilgiliydi. Bunlar\u0131n birinci ama\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ift maa\u015f oldu\u011funu ancak gittikleri \u00fcniversitelerden kafalar\u0131n\u0131 bile \u00e7\u0131kartmayanlar\u0131n oldu\u011funu ve daha ba\u015fka konular hakk\u0131nda \u00f6neriler sundum. Konuya titizlikle yakla\u015facaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Yok \u00f6yle baz\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in gidip T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fine katk\u0131 koymamak.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk devletlerindeki \u00fcniversitelerle ilgili hangi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 zamanla hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Mevcut halde, \u00fcniversitelerimizde maalesef ortak bir ak\u0131l \u00fcretmek yerine sadece ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n \u00f6nceliklendi\u011fi bir sistemimiz var. \u00d6zellikle ABD\u2019de e\u011fitim al\u0131p gelenler ya da oralara bir \u015fekilde gidenlerin r\u00fcyas\u0131 ABD\u2019yi buraya getirmek. Bu konuda \u00e7ok fazla sorun var.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortak terminoloji i\u00e7erisinde Orta Asya ya da ba\u015fka bir kavram yerine art\u0131k \u201cT\u00fcrkistan\u201d\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 tercih ediliyor. Gelecekte Ziya G\u00f6kalp\u2019in de dedi\u011fi gibi \u201cVatan ne T\u00fcrkiye\u2019dir T\u00fcrklere ne T\u00fcrkistan, vatan b\u00fcy\u00fck ve m\u00fcebbet bir \u00fclkedir: Turan\u201d dedi\u011fimiz g\u00fcnleri de in\u015fallah g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_3113\" class=\"pvc_stats all  \" data-element-id=\"3113\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"http:\/\/www.demirhalil.com\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz Cuma g\u00fcn\u00fc Sivil D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi (SDD) ve T\u00fcrk \u0130nternet Medya Birli\u011fi (T\u0130MB\u0130R)\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel bir konferansa kat\u0131ld\u0131k. \u201cDe\u011fi\u015fen Uluslararas\u0131 Sistemde T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n Yeri ve \u00d6nemi\u201d konulu konferans\u0131n konu\u015fmac\u0131s\u0131 &hellip; <a href=\"http:\/\/www.demirhalil.com\/?p=3113\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n<p id=\"pvc_stats_3113\" class=\"pvc_stats all  \" data-element-id=\"3113\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"http:\/\/www.demirhalil.com\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3114,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[640,367,653],"class_list":["post-3113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncelyazilar","tag-akdeniz-universtesi","tag-bahce-bitkileri","tag-halil-demir-tr","entry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3115,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3113\/revisions\/3115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3114"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.demirhalil.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}